جلیل القدر و از شیعیان خالص امام صادق(علیه السلام)دانسته و گفته اند که روایات صحیحی در مدح او وارد شده و در آنها تصریح شده که او اهل بهشت است و مورد عنایت امام صادق(علیه السلام)بوده است، لذا تضعیف نجاشی چندان قابل اعتنا نیست، چون منشأ این تضعیف نسبت غلوّی است که به او داده شده و منشأ این نسبت، غالیان و علمای عامه هستند که خواسته اند به یاران امام صادق(علیه السلام) ضربه بزنند.12 گفتنی است برخی معلّی را مغیری و در شمار کسانی دانسته اند که معتقد به امامت مغیرة بن سعید هستند.13 کتاب الحدیث14 و نوروزیه اثر اوست.15 سرانجام وی پیش از سال 134هـ 16 به اتهام غلوّ به دست داود بن علی عباسی به قتل رسید. امام صادق(علیه السلام)پس از اطلاع از این امر، به همراه پسرش اسماعیل نزد داود رفت و به قتل معلّی اعتراض کرد. داود مسئول نیروهایش را مقصر دانست که بدون اجازه چنین کرده است و به دستور امام، اسماعیل قاتل معلّی را در همان جا مجازات کرد و کشت. امام(علیه السلام)شب هنگام داود را هم نفرین کرد و او نیز همان شب درگذشت.17

پی نوشت ها

[1] ـ قاموس الرجال 9/56.
[2] ــ رجال النجاشی 2/363.
[3] ــ رجال الطوسی 310.
[4] ــ الغیبه (طوسی) 347.
[5] ــ جامع الرواة 2/250.
[6] ــ تنقیح المقال 3/232.
[7] ــ جامع الرواة 2/247 ـ 250.
[8] ــ الغیبه (طوسی) 347. 9 ـ قاموس الرجال 9/56. 10 ـ اختیار معرفة الرجال 376 ـ 382. 1
[1] ـ رجال النجاشی 2/363. 12 ـ معجم رجال الحدیث 18/246 و247. 13 ـ خلاصة الاقوال 259.
[14] ــ الذریعه 6/367.
[15] ــ معالم العلماء 121.
[16] ــ تنقیح المقال 3/232.
[17] ــ اختیار معرفة الرجال 379 و 380.*

دیگر منابع: دائرة المعارف الشیعیة العامه 17/256 مجمع الرجال 6/106 رجال ابن داود 349 لسان المیزان 6/63 هدایة المحدثین 149 الفهرست (طوسی) 165 رجال البرقی 25 جامع المقال 68 و89.

معمر ـ أزدی (95 ـ 153هـ )

ابوعروة معمر بن راشد ازدی حرانی مهلبی کوفی بصری.

از بردگان آزاد شده قبیله ازد بود1 که در سال 95 یا 96هـ 2 در بصره متولد شد و در آنجا رشد نمود.3 در نوجوانی به تحصیل علم پرداخت.4 اولین کسی بود که جهت کسب علم و دانش از بصره عازم یمن شده5 و بیش از بیست سال در آنجا ساکن بود.6 او از دانش عالمانی همچون قتاده، زهری، یحیی بن کثیر،7 ابواسحاق همدانی و اعمش بهره گرفت8 و از فقها و محدثان9 و از عالمان به حوادث و وقایع10 بنام یمن گردید.11 بزرگانی مانند عبدالرزاق، محمد بن کثیر، ثوری، ابن عیینه و ابن مبارک از محضر او بهره بردند.12 معمر فردی بردبار، جوانمرد و بزرگوار بود.13 اولین کسی بود که در یمن تألیف نمود14 و از آثار او می توان به کتاب المغازی اشاره نمود.15 سرانجام در رمضان16 سال 15317 در یمن درگذشت18 و ابراهیم بن خالد مؤذن بر او نماز گزارد.19 سال های 15420 و 15221 و اوایل سال 150هـ تاریخ های دیگری است که برای فوت او ذکر کرده اند.22

پی نوشت ها

[1] ـ المعارف 506.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء7/5.
[3] ــ الاعلام 7/272.
[4] ــ سیر اعلام النبلاء 7/5.
[5] ــ شذرات الذهب 1/235.
[6] ــ تاریخ الاسلام 9/627 و 630.
[7] ــ التاریخ الکبیر 7/378 و 379.
[8] ــ الجرح و التعدیل 4/1/255و256.
[9] ــ طبقات الحفاظ 89.
[10] ــ الفهرست (الندیم) 106.
[11] ــ هدیة العارفین 2/466.
[12] ــ التاریخ الکبیر 7/378 و 379.
[13] ــ الطبقات الکبری 5/546.
[14] ــ تذکرة الحفاظ 1/191.
[15] ــ الفهرست (الندیم) 106.
[16] ــ التاریخ الکبیر 7/378 و 379.
[17] ــ تاریخ خلیفة بن خیاط 345.
[18] ــ الجرح و التعدیل 4/1/255 و 256.
[19] ــ التاریخ الکبیر 7/378 و 379.
[20] ــ الجرح و التعدیل 4/1/255 و 256.
[21] ــ تاریخ الاسلام 9/627 و 630.
[22] ــ الطبقات الکبری 5/546.*

دیگر منابع: الطبقات 520 تاریخ ابی زرعه 1/157 التاریخ الصغیر 2/107 الکامل فی التاریخ 5/594 العبر 1/169 میزان الاعتدال 4/154 تهذیب الکمال 28/303 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/243 تقریب التهذیب 2/266 تهذیب الاسماء و اللغات 2/107 معجم المؤلفین 12/309.

معمر ـ بغدادی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

ابوخلاد معمر بن خلاد بن ابی خلاد بغدادی.

از اصحاب امام کاظم1 و امام رضا(علیهما السلام) بود2 و از امام رضا(علیه السلام)،3 معاویة بن وهب4 و ریّان بن صلت روایت کرده است.5 رجال نویسان وی را اهل بغداد و فردی موثق دانسته اند. راویانی مانند محمد بن عیسی بن زیاد،6 جعفر بن محمد بن اسماعیل،7 صفار،8 و معاویه بن حکیم از ابوخلاد حدیث شنیده و روایت کرده اند.9 کلینی نوشته است که ابوخلاد از جمله راویانی است که امامت امام جواد(علیه السلام) را از امام رضا(علیه السلام)نقل کرده است.10 شیخ طوسی دو اثر برای او ذکر کرده است: یکی با عنوان کتاب و دیگری کتاب الزهد.11