معن (م قرن سوم هجری)

مُعَن بن عبدالسلام.

ابوالعباس نجاشی و شیخ طوسی وی را از شخصیت های شیعه و نویسنده کتاب الزهد آورده اند که معمّر بن خلاّد و حسن بن محمد بن سماعه (م 263هـ ) آن را روایت کرده اند.1 بیش از این اطلاعی از او در دست نیست، اما با توجه به وفات راوی اش ابن سماعه، وفات معن را نیز می توان در قرن سوم گمانه زد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/380 الفهرست (طوسی) 170.*

دیگر منابع: قاموس الرجال 9/273 نقد الرجال 351 مجمع الرجال 6/116 طوائف المقال 1/361 منهج المقال 34 معجم رجال الحدیث 18/272 رجال ابن داود 349 جامع الرواة 2/255 تنقیح المقال 3/4235 دائرة المعارف الشیعیة العامه 17/266 جامع الرجال 2/255 معالم العلماء 124 حاوی الاقوال 4/328.

مغیره ـ تمیمی (زنده در قرن دوم هجری)

مغیرة بن شعیب تمیمی بغدادی مازنی.

از جمله کسانی است که در موضوع قرائت کتاب دارد.1 او حروف را از علی بن حمزه کسائی نقل کرده و فرزندش عبدالرحمان از او روایت کرده است.2از مغیره اثری با عنوان کتاب قرائة کسائی بر جای مانده است.3 از تاریخ وفاتش اطلاعی در دست نیست، اما چون از علی بن حمزه کسائی (م 197هـ )4 روایت کرده،5 می توان گفت که تمیمی در قرن دوم حیات داشته است.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 33.
[2] ــ غایة النهایه 2/305.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 33.
[4] ــ همان 72.
[5] ــ غایة النهایه 2/305.*

دیگر منابع: لغت نامه دهخدا 13/18759.

مغیره ـ ضبی (م 133هـ )

ابوهشام مغیرة بن مقسم ضبی کوفی أعمی.

اهل کوفه بود1 و نابینا به دنیا آمد2 و نزد ابراهیم نخعی و شعبی علم فقه آموخت.3 از ابراهیم نخعی، شعبی، مجاهد و دیگران روایت نقل کرد. شعبه، اسرائیل، ابوعوانه و دیگران از او روایت کرده اند.4 برخی رجال نویسان اهل سنت او را با عنوان فقیه و مورد اطمینان یاد کرده اند،5 هر چند ابن حبان وی را اهل تدلیس می داند.6 او احادیث بسیاری حفظ بود و در این زمینه از حماد بن ابی سلیمان و حکم نیز بیشتر بهره داشت.7 مغیره شیعه عثمان بود، ولی درباره امیرمؤمنان علی(علیه السلام)موضعی معتدل داشت.8 اثری به نام کتاب الفرائض تألیف اوست.9 وی در سال 133هـ درگذشت10 در تاریخ وفاتش اختلاف است.

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 7/464.
[2] ــ الجرح و التعدیل 8/228.
[3] ــ تاریخ الاسلام 8/541.
[4] ــ تذکرة الحفاظ 1/143.
[5] ــ تهذیب الکمال 28/399 سیر اعلام النبلاء 6/12.
[6] ــ الثقات 7/464.
[7] ــ الجرح و التعدیل 8/228.
[8] ــ تهذیب الکمال 28/401 تاریخ الاسلام 8/542.
[9] ــ الفهرست (الندیم) 282.
[10] ــ التاریخ الکبیر 7/322.*

دیگر منابع: الطبقات الکبری 6/337 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 10/270 تقریب التهذیب 2/270 شذرات الذهب 1/191.

مغیره ـ مهلبی (م 278هـ )

ابوحاتم مغیرة بن محمد بن مهلب مهلبی بصری ازدی.

وی اهل بصره1 و ساکن شوش، از توابع اهواز بود2 و برای آموختن حدیث به بغداد سفر کرد. از محمد بن عبدالله انصاری، مسلم بن ابراهیم اودی و عبدالله بن رجاء غدانی روایت کرد و محمد بن مرزبان، محمد بن یحیی صولی و هارون بن محمد بن عبداالملک زیات از او روایت کرده اند. رجال نویسان اهل سنت او را ادیب، مورخ، ثقه3 و راستگو معرفی کرده و گفته اند که وی مدح کننده متوکل (خلافت 232 ـ 247هـ ) و سراینده اشعاری درباره او بوده است.4 اثر او مناکح آل مهلب است.5 به نوشته بغدادی، وی در سال 278هـ از دنیا رفت.6

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 13/195.
[2] ــ الثقات 9/169.
[3] ــ تاریخ بغداد 13/195.
[4] ــ تاریخ الاسلام 20/475.
[5] ــ الفهرست (الندیم) 121.
[6] ــ تاریخ بغداد 13/196.*

دیگر منابع: الاغانی 4/54 الموشح 50 العقد الفرید 3/241 لغت نامه دهخدا 13/18759.

مفضل ـ جعفی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوعبدالله مفضل بن عمر جعفی کوفی.

از اصحاب و یاران امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام)بود1 و از این