وقایع نظامی

حملات

* روم: مهدی عباسی، سپاهی را به فرماندهی عبدالکبیر بن عبدالحمید خطابی برای حمله به روم اعزام کرد، اما او شکست خورد. از این رو مهدی بر عبدالکبیر خشم گرفت و در صدد کشتن او برآمد، ولی به زندانی کردن وی بسنده کرد.

* مهدی عباسی، سپاهی را به فرماندهی پسرش هارون الرشید برای حمله به قسطنطنیه تجهیز و اعزام کرد.

شورش ها

* اندلس: عبدالرحمان الداخل، امیر اندلس، راهی سرقسطه شده، حلقه محاصره را بر حسین بن یحیی انصاری تنگ کرد و حسین خواستار صلح شد و امان خواست. عبدالرحمان نیز وی را امان داده در امارت سرقسطه ابقا کرد.

* آشوب فراگیر میان بربرها در «والنسیا» و «سنت ماریا» که درگیری شدید میان ایشان به وجود آمد.

* طبرستان: قیام گسترده در طبرستان به رهبری فرمان روایان آن سامان به سبب سخت گیری ]دولت مرکزی[ در گرفتن مالیات.

* افریقیه: شورش قبیله «ورفجومه» به رهبری ایّوب هواری و سرکوب آن.

درگذشتگان

* ابن ماجشون (عبدالعزیز).

* عیسی بن علی عباسی.

* لیون چهارم.

ابن ماجشون (عبدالعزیز)ابوعبدالله، عبدالعزیز بن ابی سلمه مدنی منسوب به تمیم از علمای مدینه در روزگار مالک به شمار می آمد. ذهبی درباره او می گوید: (ابنماجشون)، بحر العلوم بود.

زمانی در مدینه و به فرمان منصور، خلیفه عباسی اعلام شد جز مالک و عبدالعزیز بن ماجشون کسی حق فتوا دادن ندارد.

وی پدر عبدالملک بن ماجشون است. ماجشون (معرّب «ماه گون» فارسی) لقب جدش، ابوسلمه است که به جهت سرخی چهره اش این نام بر او مانده و پس از او بر فرزندش اطلاق شد. عبدالعزیز در بغداد، درگذشت و مهدی عباسی، بر او نماز گزارد.[1]

عیسی بن علی عباسی

عیسی بن علی بن عبدالله بن عباس بن عبدالمطّلب قرشی هاشمی، عموی سفّاح و منصور و از علمای بنی عباس بود. «نهر عیسی» و «تیول عیسی» به وی منسوب است. در مدینه ولادت یافت و در بغداد اقامت گزید. عیسی مردی زاهد بود و از وارد شدن در کارهای دولتی کناره می گرفت، از این رو اعضای خانواده خود را در هیچ منصب دولتی نگماشت. هارون الرشید درباره وی گفته است: عیسی بن علی راهب و دانشمند ماست. عیسی در 81 سالگی در بغداد بدرود زندگی گفت.[2]

لیون چهارم

لیون پسر کنستانتین پنجم است و پس از درگذشت پدرش در سال 755 م (159 ق) به امپراتوری روم برگزیده شد. او را به جهت انتساب به مادرش دختر پادشاه خزر «لیون خزری» خوانده اند. پیش تر، پدرش کنستانتین پنجم پس از هم پیمانی با پادشاه خزر با مادر وی ازدواج کرده بود. لیون در امور دینی به روش گذشتگان خود عمل کرد و پرستش ایفونات (اشکال و صور مقدس) را تحریم نمود.[3]

پی نوشت ها

[1] . چهارشنبه اوّل محرم سال 164 = ششم سپتامبر سال 780 ; دوشنبه 29 ربیع الثانی، سال 164 = اول ژانویه سال 781 .

[2] . الاعلام زرکلی، ج 4، ص 145 ; تاریخ بغداد، ج 10، ص 436 ; تذکرة الحفّاظ، ج 1، ص 206 ; تهذیب التهذیب، ج 6، ص 343 ; وفیات الاعیان، ج 6، ص 377.

[3] . الاعلام زرکلی، ج 5، ص 290 ; تاریخ بغداد، ج 11، ص 147 ; العبر، ج 1، ص 242.

[ 4 ] . ویلیام لانگر ، موسوعه تاریخ العالم، حوادث سال 755 م ; موسوعة لاروس.

سال 165 ق = 781 ـ 782 م

رویدادها

* نصب ابراهیم بن صالح بن علی عباسی به امارت مصر به عنوان جانشین سالم بن سوادِ تمیمی.

* نصب احمد بن اسماعیل بن علی عباسی به امارت موصل.

* نصب محمد بن سلیمان بن علی عباسی به امارت ناحیه فارس.

* نصب عثمان بن عمارة بن خریم بر ارمنستان.

* با آرامشی که بر افریقیه حاکم شد یزید بن حاتم مهلبی، امیر آن جا اقدام به بازسازی خرابی های ناشی از جنگ ها و شورش ها کرد. او به عمران و سامان دهی قیروان و تجدید بنا و توسعه مسجد قیروان پرداخت.

وقایع نظامی

* سرزمین روم: هارون الرشید قسطنطنیه را محاصره کرد. « ایرن» مادر و قیم کنستانتین ششم، امپراتور روم، در قبال پرداخت جزیه سنگین سالانه، با هارون الرشید پیمان صلح و ترک مخاصمه به مدت سه سال منعقد کرد و اسیران مسلمان را تحویل او داد. شهر قسطنطنیه تا هفت قرن بعد، از محاصره مسلمانان به دور بود و سرانجام، سلطان محمد دوم (محمد فاتح) در سال 857 ق آن جا را فتح کرد.

[ 1 ] . الاعلام زرکلی، ج 4، ص 145 ; تاریخ بغداد، ج 10، ص 436 ; تذکرة الحفّاظ، ج 1، ص 206 ; تهذیب التهذیب، ج 6، ص 343 ; وفیات الاعیان، ج 6، ص 377.

[ 2 ] . الاعلام زرکلی، ج 5، ص 290 ; تاریخ بغداد، ج 11، ص 147 ; العبر، ج 1، ص 242.

[ 3 ] . ویلیام لانگر ، موسوعه تاریخ العالم، حوادث سال 755 م ; موسوعة لاروس.

[ 4 ] . یک شنبه اول محرم سال 165 = 26 آگوست سال 781 ; سه شنبه یازدهم جمادی الاول سال 165 = اول ژانویه سال 782 .