دسته دوّم: رواياتي است که تربيت را حق اولاد مي‌داند. مرحوم کليني در کافي با سند معتبر نقل نموده است، مردي دست فرزندش را گرفته به حضور پيامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) رسيد و عرض کرد: ‌اي پيامبر خدا، حق اين فرزند بر من چيست؟ پيامبر(صلي الله عليه وآله) فرمود: نامي نيک براي او انتخاب کن، به طور صحيح و شايسته او را تربيت کن و او را در جايگاه خوبي قرار بده. «قالَ: تُحَسَّنُ اسمَهُ وَ أَدَبَهُ وَ ضَعهُ مَوضِعًا حَسَنًا».[1]

همين مضمون با اندکي تفاوت از امير المؤمنين[2] و امام سجاد[3] و امام صادق[4](عليهم السلام) نيز نقل شده است. اين روايات به صراحت بر وجوب تربيت اطفال در هر موردي که مصلحت و خير براي آنان باشد، دلالت دارد.

دسته سوّم: رواياتي است که در تفسير نخستين آيه از آياتي که در اين بخش ذکر شد، (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ امَنُوا قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِيکُم نارًا... ) وارد شده و مقصود از آن را بيان مي‌نمايد، از جمله ابوبصير، مي‌گويد: از امام صادق(عليه السلام) سؤال کردم، چگونه اولاد و خانواده ام را محافظت نمايم تا به عذابي که در آيه ذکر شده گرفتار نشوند؟ فرمود: آن‌ها را به آن‌چه خداوند امر نموده، امر نما و به آن‌چه نهي فرموده، نهي کن، اگر تو را اطاعت کردند آن‌ها را از عذاب محافظت نموده‌اي و اگر تو را مخالفت کردند به وظيفه خود عمل نموده و بر تو چيزي نيست. «تَأمُرُهُم بِما أَمَرَاللهُ وَ تَنهَاهُم عَمّانَهَاهُمُ اللهُ فَإِن أَطَاعُوکَ کُنتَ قَد وَقَيتَهُم وَ إِن عَصَوکَ کُنتَ قَد قَضَيتَ مَا عَلَيکَ».[5]

در روايت ديگري وارد شده: آن‌ها را امر کن به آن‌چه بر خود امر مي‌کني و انجام آن را لازم مي‌داني و نهي کن از آن‌چه خود را از آن نهي مي‌کني.[6]

از اين روايت استفاده مي‌شود، مربّي بايد الگوي عملي باشد براي افرادي که مي‌خواهد آن‌ها را تربيت کند.

[1] . الکافي48:6، باب حق الاولاد، ح1، وسائل الشيعة 479:21، باب 86 من ابواب احکام الاولاد، ح1.

[2] . صبحي صالح، نهج البلاغة: 546، حکمت399.

[3] . تحف العقول: 263، شيخ صدوق، الخصال: 568.

[4] . الکافي49:6، باب حق الاولاد، بخشي از حديث6.

[5] . وسائل الشيعة 148:16، باب9من ابواب الامر و النهي، ح2.

[6] . همان، ح1.