اجتماعي، به آنان احسان نماييد، در قبال اين انجام وظيفه، خداوند شما را خواهد بخشيد. «أَکرِمُوا أَولادَکُم وَ أَحسِنُوا آدَابَهُم يُغفَر لَکُم».[1]

15. ياد آوري چند مطلب

الف: تربيت کودک توسط وصي

پدر و مادر و جدّ پدري که بر تربيت طفل ولايت دارند، مي‌توانند وصيت کنند که بعد از فوتشان، وصي آن‌ها در امور مربوط به تعليم و تربيت کودک دخالت کند و مسئوليت آن‌را به عهده بگيرد، اين مسأله در باب وصيت به ولايت و تصرّف در اموال صغار مطرح شده و مورد توافق فقها[2] است.

ب: تربيت کودک توسط معلّم

پدر و مادر مي‌توانند به معلّم اجازه دهند فرزندشان را تعليم و تربيت نمايد، و به تعبيري ديگر او را جهت تربيت به معلّم واگذار نمايند، در اين صورت معلّم، وکيل آن‌ها در تربيت کودک مي‌گردد و از ناحيه آن‌ها ولايت بر تربيت دارد، سيره متشرّعه از گذشته بر اين امر قائم بوده و برخي از روايات[3] نيز بر جواز آن دلالت دارد.

ج: ولايت خويشاوندان بر تربيت کودک

بعد از پدر و مادر، جدّ پدري و نيز ديگر اقربا ( به شرحي که در بيان مسأله حضانت ذکر شد) بر تربيت اطفال، ولايت دارند و بر آن‌ها واجب است امور مربوط به تعليم و تربيت کودکان را به عهده بگيرند.[4]

د: وجوب کفايي تعليم و تربيت

به اين معني که تربيت کودک در زماني که مستعد قبول آن مي‌باشد و در ساختن شخصيت وي مؤثر است، نبايد مهمل گذاشته شود، زيرا عدم تربيت صحيح او در چنين

[1] . وسائل الشيعة 476:21، باب83، من ابواب احکام الاولاد، ح9.

[2] . ر. ک: موسوعة احکام الاطفال و ادلتها 504:2 و بعد از آن، 3: 329 ـ 330.

[3] . وسائل الشيعة 17: 154 ـ 155، باب 29من ابواب ما يکتسب به، ح2 ـ 3، الکافي268:7، باب النوادر، ح38.

[4] . ر. ک: موسوعة احکام الاطفال و ادلتها 331:3 و بعد از آن.