الف: مرحله بازي و سرگرمي

بازي با سرشت کودک عجين است و يکي از نيازها و حقوق او به شمار مي‌رود، بازي بزرگترين سرگرمي کودک به‌ويژه در سال‌هاي پيش از دبستان است.

کودک دليل بازي کردن خود را نمي‌داند و توانايي ندارد براي آن علّتي بيان کند، ولي با اين همه نمي‌تواند از بازي کردن دست بکشد، برخي از روانشناسان معتقدند: همان‌طور که کودک نياز به آب و هوا دارد، نياز به بازي و سرگرمي نيز دارد.[1] امروزه ثابت شده است کودکاني که به اندازه و به درستي بازي نمي‌کنند، از رشد ذهني مناسب بي بهره‌اند و در بزرگي نيز منزوي و گوشه گير مي‌گردند.

خداوند نخستين دوره رشد انسان را با بازي توأم نموده است تا در ضمن بازي بتواند کار بزرگترها را تقليد کند، احساسات خود را بروز دهد و هم‌چنين بياموزد که چگونه عواطف و علايق خود را به موقع ابراز يا مهار کند.

بازي علاوه بر توسعه ذهني کودک، عقل اجتماعي او را نيز رشد مي‌دهد و اين امکان را براي او فراهم مي‌کند که با حلّ مشکلاتي که در طول بازي با آن مواجه مي‌شود، خود را براي حلّ معضلات جدّي زندگي آينده، آماده سازد.

کودک به وسيله بازي‌هاي دسته جمعي، راه همزيستي مسالمت آميز، همکاري و همياري با ديگران و رعايت حقوق آنان، مراعات نظم و قانون و دفاع از حق خود و مسئوليت‌پذيري در مقابل ديگران را مي‌آموزد، او هر قدمي که در بازي براي حلّ مشکلات يا ايفاي نقش مثبت بر مي‌دارد، احساس خوشحالي مي‌کند و نسبت به آينده بيش‌تر و بيش‌تر اميدوار مي‌گردد.

در اسلام به اين نياز طبيعي توجّه شده و در قرآن آمده است: بدانيد زندگي دنيا فقط بازي و سرگرمي و تجمّل پرستي و تفاخر در ميان شما و افزون طلبي در اموال و فرزندان است... . (إِعلَمُوا أَنَّمَا الحَياةُ الدُّنيا لَعِبٌ وَ لَهوٌ وَ زينَةٌ وَ تَفاخُرُ بَينَکُم وَ تَکاثُرٌ فِي الأَموالِ وَ الأَولادِ...).[2]

[1] . نگاهي ديگر به حقوق فرزندان از ديدگاه اسلام: 141، مجله الفيصل، شماره23، صفحه94.

[2] . سوره حديد20:57.