و در هفت سال به منزله وزير با او رفتار مي‌شود، در اين موقعيت (تا سن بيست و يک سالگي) اگر رفتار و کردار او رضايت بخش بود، مقصود حاصل شده، در غير اين صورت شما (والدين) به وظيفه خود عمل نموده ايد و در پيشگاه پروردگار متعال معذوريد. «قالَ: اَلوَلَدُ سَيِدٌ سَبعَ سِنينَ وَ عَبدٌ سَبعَ سِنينَ وَ وَزيرٌ سَبعَ سِنينَ، فَإِن رَضِيتَ خَلائقَهُ لإِحدَي وَ عِشرِينَ سَنَةً وَ إِلاّ ضُرِبَ عَلي جَنبَيهِ فَقَد أَعذَرتَ إِلَي اللهِ».[1]

نزديک به همين مضمون از اميرالمؤمنين(عليه السلام)[2] نيز وارد شده، توضيح بيش‌تر در خصوص دو مرحله اخير در مباحث بعدي خواهد آمد.

3. احياي شخصيت کودک

به طور اجمال مي‌توان گفت که مقصود از شخصيت، همان است که به وسيله «من» و «تو» و «او» از آن ياد مي‌کنيم، آن‌چه اين الفاظ از آن حکايت مي‌کنند، همان «شخص و شخصيت» است.

هر فردي در روابط خويش با مردم و در کارهاي شخصي خود، داراي روش و سليقه‌اي است که سودمند و زيان بخش مي‌باشد، اين روش‌ها سرچشمه‌اي جز شخصيت انسان و روحيه‌هاي مخصوص او ندارد.

در حقيقت، منشأ کارها و خُلق و خوهاي مختلف، اعمّ از نيک و بد، همان «شخصي» است که گاه مسئول و سزاوار کيفر شناخته مي‌شود و گاه سزاوار پاداش؛ کارها و خُلق و خوهاي مختلف شخص، منوط به راه و روشي است که وي در زندگي براي خود برگزيده و به آن‌ها عادت کرده است. پس شخصيت هر کسي عبارت است از «او» و رويه‌اي که به آن عادت کرده و کارآمدهايي که بدست آورده است، از همين جا تفاوت شخصيت‌ها روشن مي‌شود که مي‌گوييم شخصيت ديني، شخصيت سياسي، شخصيت علمي، شخصيت اجتماعي و...

عوامل بسياري در پي ريزي شخصيت کودک مؤثرند، خانواده، مدرسه، محيط خارج و بسياري از عوامل که در همين مثلث با او مربوط مي‌شوند، شخصيت او را پي ريزي مي‌کنند.[3]

[1] . وسائل الشيعة 476:21، باب83 من ابواب احکام الاولاد، ح7، مکارم الاخلاق478:1(في فضل الاولاد)، ح41.

[2] . وسائل الشيعة 475:21، باب83 من ابواب احکام الاولاد، ح5.

[3] . ر. ک: اسلام و حقوق کودک: 114 ـ 115.