حبّ ذات يکي از بهترين و اساسي‌ترين پايه‌هاي ثابت تربيت کودک است. غريزه حبّ ذاب در مزاج کودک، نيروي مهمّي است که اگر عاقلانه و با برنامه صحيح رهبري شود و مورد استفاده قرار گيرد، منشأ خوشبختي و سعادت است و اگر به طور صحيح رهبري نشود بدبختي‌هاي بسياري به بار مي‌آورد.

يکي از راه‌هاي ارضاي غريزه حبّ ذات، تکريم کودکان و توجّه به شخصيت آن‌ها است. طفلي که در خانواده به قدر کافي احترام شود، روحيه‌اي طبيعي و رواني معتدل خواهد داشت، از چنين کودکي مي‌توان توقّع اخلاق پسنديده و رفتار عادلانه داشت. بر عکس کودکي که از پدر و مادر، احترام و تکريم نديده و در محيط خانواده خواهش طبيعي حبّ ذاتش ارضا نشده است، در خود احساس پستي و حقارت مي‌کند، روحي شکست خورده و رواني افسرده دارد و بدون ترديد اين حالت دروني در خلال رفتار و گفتار کودک با وضع نامطلوبي آشکار مي‌گردد.

چنين کودکي در معرض انحراف‌هاي گوناگوني است و در راه زندگي با خطراتي مواجه مي‌شود. احترام به شخصيت، نه تنها در محيط خانواده از ارکان اساسي تربيت کودک است، بلکه اين سجيه انساني از پايه‌هاي مهمّ زندگي اجتماعي و از وظايف ديني و علمي همه مردم است.

د: تأکيد پيشوايان ديني در احترام نسبت به کودک

در احکام تربيتي اسلام نسبت به احترام به انسان، به‌ويژه به کودک تأکيد فراوان شده است، رسول اکرم(صلي الله عليه وآله) و ائمّه اطهار(عليهم السلام) در تمام دوران زندگي از اين روش استفاده کرده‌اند و بدون مبالغه مي‌توان گفت، اين خوي پسنديده از بزرگترين عوامل پيشرفت و موفقيت آنان به حساب مي‌آيد. همه ائمّه به‌ويژه شخص رسول الله(صلي الله عليه وآله) که به عنوان مربّي جامعه در بين مردم زندگي مي‌کرد به تمام ظرافت‌ها و نکات رواني مردم در راه احترام به آن‌ها توجّه داشت و از کوچکترين وظيفه‌اي در اين‌باره شانه خالي نمي‌کرد. از گفتار و کردار آن بزرگواران روايات بسياري در تبيين اين روش و اين‌که احترام به کودک از مسئوليت‌هاي خطير والدين مي‌باشد وارد شده است که مي‌توان آن‌ها را به چند دسته تقسيم و براي هر کدام نمونه‌هايي ذکر کرد: