دسته اوّل: رواياتي است که بيانگر سيره عملي پيغمبر اکرم(صلي الله عليه وآله) در برخورد با مردم و احترام و تکريم شخصيت آن‌ها مي‌باشد. در اين قسم از روايات آمده است: هر کس بر آن حضرت وارد مي‌شد به او احترام مي‌گذاشت و چه بسا عباي خود را به جاي فرش زير پاي او مي‌گسترانيد و بالشي که تکيه گاه خودش بود به او مي‌داد، «رُبَّمَا بَسَطَ ثَوبَهُ وَ يُؤثِرُ الدَّاخِلَ بِالوَسَادَةِ الَّتِي تَحتَهُ».[1]

در يکي از اين احاديث مي‌خوانيم: رسول اکرم(صلي الله عليه وآله) تنها در مسجد نشسته بود، مردي وارد شد و به طرف پيامبر آمد، حضرت از جا حرکت کرد و به احترام او قدري عقب رفت، آن مرد عرض کرد، جا وسيع است چرا قدمي به عقب رفتيد؟ فرمود: از حقوق مسلمان براي واردين، حريم گرفتن و قدمي به عقب رفتن است. «قالَ(صلي الله عليه وآله): إِنَّ حَقَّ المُسلِمِ عَلَي المُسلِمِ إِذا رَآهُ يُريدُ الجُلُوسَ إِلَيهِ أَن يتَزَحزَحَ لَهُ».[2]

هرگاه يکي از اصحاب به ديدن آن حضرت مي‌آمد، به احترام او آن‌قدر مي‌نشست تا آن مرد از مجلس خارج شود و چون کسي مي‌خواست با او مصافحه کند، به او دست مي‌داد و دست خود را نمي‌کشيد تا وقتي آن مرد دست خود را بکشد.[3] براي حفظ احترام تمام مردم، آن حضرت در مجالس عمومي نگاه‌هاي مودّت آميزِ خود را به طور مساوي متوجّه حاضرين مي‌نمود. «کَانَ رَسُولُ اللهِ يَقسِمُ لَحَظاتِهِ بَينَ أَصحَابِهِ يَنظُرُ إِلي ذَا وَ يَنظُرُ إِلي ذَا بِالسَّوِيَّةِ».[4]

آن حضرت اگر سواره بود، به دليل احترام گذاردن به ديگران، اجازه نمي‌داد کسي پياده در رکابش راه برود، او را به تَرکِ خود سوار مي‌کرد و اگر او از سوار شدن امتناع مي‌ورزيد به او مي‌فرمود شما جلو برو و در فلان مکان مرا ملاقات کن. «أَنَّ رَسُولَ اللهِ لا يَدَعُ أَحَدًا يَمشِي مَعَهُ إِذَا کَانَ رَاکِبًا حَتَّي يَحمِلَهُ مَعَهُ فَإِن أَبَي، قالَ تَقَدَّم أَمَامِي وَ أَدرِکنِي فِي المَکانِ الَّذِي تُرِيدُ».[5]

[1] . مناقب آل ابي طالب192:1، (فصل في آدابه و مزاحه(صلي الله عليه وآله))، بحارالانوار228:16.

[2] . بحارالانوار240:16، مکارم الاخلاق65:1، (في جلوسه(صلي الله عليه وآله))، ح2.

[3] . بحارالانوار230:16.

[4] . الکافي268:8، ح393.

[5] . بحارالانوار236:16.