مختلف ظاهر مي‌گردد و چه بسا مسير زندگي وي را به طور کلّي عوض مي‌کند و او را به راه مخصوصي مي‌کشاند.

با اين توضيح روشن گرديد، اسوه نيک قرار گرفتن والدين تا چه اندازه در تربيت کودک مؤثر است، به طوري که نتيجه آن در تمام عمر وي ظاهر مي‌گردد.

8. عادت[1] دادن کودکان به رفتار پسنديده

هر کار پسنديده يا ناپسند با تکرار، خوي و عادت قرار مي‌گيرد، همان‌طور که انسان با تکرار گفتار صادقانه، به صداقت و راستگويي عادت مي‌کند، با گفتار کذب و دروغ نيز به دروغگويي خوي مي‌گيرد، بدان جهت گفته‌اند: عادت طبع ثانوي انسان است. در روايات تأکيد شده که خود را به انجام کردار نيک عادت دهيد.

اميرالمؤمنين(عليه السلام) مي‌فرمايد: عادت و خوي، بر رفتار هر انساني سلطه پيدا مي‌کند و آن‌را تحت تأثير خود قرار مي‌دهد. «لِلعادَةِ عَلي کُلَِّ اِنسانٍ سُلطانٌ».[2]

هم‌چنين فرموده است: نفس خود را به کردار پسنديده و کريمانه عادت ده، و پرداخت واجبات مالي خويش را بر نفس تحميل کن، به شرافت و بزرگي خواهي رسيد و خانه آخرت خود را آباد خواهي نمود و گويندگان نيک بسيار خواهي داشت. «قالَ: عَوَّد نَفسَکَ فِعلَ المَکارِمِ، وَ تَحَمُّلَ أَعباءِ المَغارِمِ، تَشرُف نَفسُکَ وَ تُعمَر آخِرَتُکَ وَ يَکثُر حامِدُوکَ».[3]

استفاده از اين روش در تربيت کودکان از بهترين روش‌ها است، زيرا روح و روان کودک، پاک و طاهر و خالي از هر عادت است و مستعد براي پذيرش رفتار و کردار پسنديده انساني مي‌باشد. بدان جهت بر اولياي آن‌ها، اعم از پدر و مادر و معلم و... لازم است آن‌ها را به رفتار نيک و صفات کريمانه انساني عادت دهند.

[1] . آن‌چه که انسان به آن خوي مي‌گيرد و در وقت معين انجام مي‌دهد، عادت ناميده مي‌شود و جمع آن عادات است؛ فرهنگ فارسي عميد1416:2.

[2] . غرر الحکم: 309، ح46.

[3] . همان: 261، ح20.