چه زيباست کلام اميرالمؤمنين(عليه السلام) در وصاياي خود خطاب به فرزندش امام مجتبي(عليه السلام) که مي‌فرمايد: قلب و دل کودک، همانند زميني بدون گياه و آماده کشت و زرع است، هر نمونه بذر و گياهي که در آن افشانده شود، مي‌پذيرد. به همين جهت در کودکي به تربيت تو مبادرت نمودم، قبل از آن‌که قلبت سخت شود و به امور ديگر مشغول گردد. «إِنَّما قَلبُ الحَدَثِ کَالأَرضِ الخَالِيةِ مَا أُلقِي فِيهَا مِن شَيءٍ قَبِلَتهُ... ».[1]

9. ارزش‌هايي که عادت به آن‌ها توصيه شده است

در روايات تأکيد شده که سزاوار است اوليا و دست اندرکاران تربيت کودکان، آن‌ها را به ارزش‌ها و خُلقيات پسنديده و صفات کريمانه، از قبيل صداقت، امانت، ايثار و فداکاري، کمک به ضعيفان، احترام نسبت به بزرگترها و... عادت دهند. در ذيل به تعدادي از اين صفات اشاره مي‌شود:

الف: راستگويي

يکي از صفات پسنديده که هماهنگ با سرشت بشر است، راستگويي است؛ هر انساني به طور فطري تمايل دارد راست بگويد و هم‌چنين سخناني را که از ديگران مي‌شنود، صدق باشد. دروغ گفتن انحراف از مسير مستقيمِ فطرت و خلقت است. از اين رو دروغ در نظر کليه ملل و اقوام جهان و در تعاليم تمام پيامبران الهي، عملي مذموم و ناپسند است.

دروغگو به انواع معاصي دست مي‌زند و وقتي از او مي‌پرسند، تکذيب مي‌کند و خويشتن را پاک و منزّه معرفي و در واقع دروغگويي را به منزله پناهگاهي براي نجات از جرائم خويش مي‌داند.

امام باقر(عليه السلام) مي‌فرمايد: پدرم علي بن الحسين(عليه السلام) اين جمله را خطاب به فرزندان خويش تکرار مي‌کرد، از دروغ بزرگ و کوچک و شوخي و جدي بپرهيزيد، زيرا اگر مرد در موضوع کوچکي دروغ گفت، به تدريج عادت مي‌کند و در امور بزرگ نيز

[1] . بحارالانوار200:74، صبحي صالح، نهج البلاغة: 393، نامه31 به امام حسن(عليه السلام).