دروغ مي‌گويد. «إِتَّقُوا الکَذِبَ الصَّغيرَ مِنهُ الکَبِيرَ فِي کُلَّ جِدًّ وَ هَزلٍ فَإِنَّ الرَّجُلَ إِذَا کَذَبَ فِي الصَّغيرِ اجتَرَأَ عَلَي الکَبيرِ».[1]

محيط خانواده اوّلين جايگاهي است که مي‌تواند کودک را به صداقت و راستگويي و يا به کذب و دروغگويي عادت دهد، پدر و مادري که مواظب رفتار و کردار خود باشند و خلاف واقع از آن‌ها سر نزند، فرزندان نيز اين روش را مي‌آموزند، و بر عکس، اگر زندگي آن‌ها آلوده به کذب باشد، به يقين کودکان را به رفتار خلاف واقع عادت مي‌دهند.

ب: وفاي به عهد

يکي ديگر از صفات پسنديده که در وجود انسان ريشه فطري دارد، وفاي به عهد است. کودک از موقعي که معني عهد و پيمان را درک مي‌کند، لزوم وفاي به آن‌را نيز به طور فطري مي‌فهمد، مربّيان لايق بايد از اين الهام طبيعي استفاده کنند و کودک را با وفاي به عهد تربيت نمايند و اين درک فطري را به طوري در او پرورش دهند که از دوران کودکي، وفاي به عهد را يکي از وظايف خود بشناسد و خلف وعده را زشت بداند. در اسلام وفاي به عهد از علائم ايمان است و اساس آن بايد از دوران کودکي شروع شود.

پيامبر اکرم(صلي الله عليه وآله) مي‌فرمايد: فرزندان خود را دوست بداريد و نسبت به آن‌ها رحم و شفقت داشته باشيد و اگر به آن‌ها وعده داديد وفا کنيد، آن‌ها در اين پندارند که شما آن‌ها را روزي مي‌دهيد. «قال(صلي الله عليه وآله): أَحِبُّوا الصَِّبياَنَ وَارحَمُوهُم وَ إِذا وَعَدتُمُوهُم شَيئًا فَفُوا لَهُم».[2]

در روايت ديگري، همين مضمون از امام کاظم(عليه السلام) نقل شده و اضافه شده است: خداوند نسبت به عدم رعايت حقوق زنان و کودکان غضب خواهد نمود. «لَيسَ يغضَبُ لِشَيءٍ کَغَضَبِهِ لِلنَِّساءِ وَ الصَِّبياَنِ».[3]

[1] . الکافي338:2، (باب الکذب)، ح2، وسائل الشيعة 250:12، باب 140 من ابواب احکام العشرة، ح1.

[2] . الکافي49:6، (باب برّ الاولاد)، ح3، وسائل الشيعة 483:21، باب88 من ابواب احکام الاولاد، ح3.

[3] . الکافي50:6، (باب برّ الاولاد)، ح8، وسائل الشيعة 484:21، باب88 من ابواب احکام الاولاد، ح5.