وي در ادامه مي‌گويد: ‌اي فرزندم، نماز را بپادار و امر به معروف و نهي از منکر کن و براي انجام اين کار از مردم نادان هرگونه آزار ببيني، صبر پيشه کن که اين صبر و تحمّل در راه تربيت و هدايت مردم، نشانه‌اي از عزم ثابت مردمِ بلند همّت در امور عالم است.[1]

در اين آيه فرزند خود را به نماز که برترين اعمال و ستون دين خدا و معراج مؤمن است، موعظه مي‌نمايد و نيز به امر به معروف و نهي از منکر که دو عامل اساسي در جهت جلوگيري از انحرافات اجتماعي است، گوشزد مي‌نمايد.

ائمّه معصومين(عليهم السلام) نيز در برنامه‌هاي تربيتي خود، براي هدايت فرزندان و ديگر افراد، از روش موعظه استفاده نموده‌اند.

اميرالمؤمنين(عليه السلام) خطاب به فرزندش امام مجتبي(عليه السلام) مي‌فرمايد: ‌اي فرزندم، من تو را به رعايت تقواي الهي و مراعات اوامر او وصيت مي‌کنم، قلب خود را با ياد خدا آباد کن و به ريسمان او چنگ زن و ارتباط خود را با او محکم کن، قلب خود را با موعظه زنده کن و هواي نفس را با زهد بکش و دل را با يقين قوي گردان و با ياد مرگ خاضع گردان. «أَحيِ قَلبِکَ بِالمَوعِظَةِ وَ مَوتَهُ بِالزُّهدِ وَ قُوَّةَ بِاليَقِينِ وَ ذَلَّلهُ بِالمَوتِ... ».[2] موعظه آن حضرت خطاب به امام حسين(عليه السلام) نيز قريب به اين مضامين مي‌باشد.[3]

11. آداب موعظه

دانشمندان علم اخلاق براي موعظه، آداب و شرايطي ذکر نموده‌اند، به دليل اين‌که رعايت آن در تربيت کودکان مؤثر است، در ادامه به مهم‌ترين آن‌ها اشاره خواهيم داشت:

الف: لازم است موعظه در پنهان و دور از چشم ديگران صورت پذيرد، زيرا در حضور مردم چه بسا موجب تحقير شخصيت کودک شود، افزون بر اين، اگر موعظه براي اين است که کودک مرتکب اشتباه شده، مردم از عيب او مطلع مي‌گردند و آثار منفي در بر خواهد داشت. امام عسکري(عليه السلام) مي‌فرمايد: کسي که برادر مؤمن خود را در

[1] . سوره لقمان17:31.

[2] . تحف العقول: 69، بحارالانوار217:74.

[3] . تحف العقول: 88 -91، بحارالانوار74: 238 ـ 239.