د: کردار ناپسند کودک با صراحت ذکر نشود، زيرا اين روش به تدريج زشتي کار ناپسند را از بين مي‌برد و کودک را به انجام آن، جري مي‌سازد. بنابراين اگر نياز به نکوهش کودک به جهت انجام کردار ناپسند باشد، شايسته است با کنايه و اشاره بيان گردد و آثار منفي کارهاي زشت، توضيح داده شود.

هـ: لازم است پدر و مادري که کودک خويش را موعظه و اندرز مي‌دهند، خود به آن‌چه مي‌گويند، عمل کنند. خداوند در قرآن کساني که عملشان منطبق با گفتارشان نيست را مذمّت نموده و مي‌فرمايد: ‌اي کساني که ايمان آورده ايد، چرا چيزي به زبان مي‌گوييد و در مقام عمل خلاف آن‌را انجام مي‌دهيد. (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ امَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفعَلُونَ)[1].

در اين آيه، خداوند مؤمنيني را که گفتارشان مطابق عمل آن‌ها نيست توبيخ و سرزنش مي‌نمايد.[2]

در روايات نيز به رعايت اين شرط تأکيد شده است. اميرالمؤمنين(عليه السلام) مي‌فرمايد: از کساني مباش که بسيار ديگران را موعظه مي‌کند، ولي خود به گفتارش عمل نمي‌نمايد. «قالَ: لا تَکُن مِمَّن... يُبَالِغُ فِي المَوعِظَةِ وَ لا يَتَّعِظُ... ».[ 3 ]

و نيز فرموده است: کسي که خود را راهنماي ديگران مي‌داند بايد قبل از پرداختن به راهنمايي ديگران، به تربيت خويش بپردازد، و تربيت نسبت به ديگران با درون و سيرت انجام شود، قبل از آن‌که در گفتارش ظاهر گردد.[ 4 ]

و امام صادق(عليه السلام) مي‌فرمايد: دانشمندي که خود به گفتارش عمل ننمايد، موعظه او در قلبها بي اثر است همان‌گونه که دانه‌هاي باران بر سنگ سخت اثر ندارد. «إِنَّ العَالِمَ إِذا لَم يعمَل بِعِلمِهِ زَلَّت مَوعِظَتُهُ عَنِ القُلُوبِ کَما يَزِلُّ المَطَرُ عَنِ الصَّفَا».[ 5 ]

[1] . صبحي صالح، نهج البلاغة: 497 ـ 498، حکمت150.

[2] . همان: 480، حکمت73.