جامع الرواة 1/111 تذکرة الحفاظ 1/130 العبر 1/122 المنتظم 7/288 منهج المقال 65 الاعلام 2/38 طبقات الحفاظ 59 عیون الاخبار 2/139 شذرات الذهب 1/181 معجم رجال الحدیث 3/253.

ایوب ـ نخعی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

ابوالحسین ایوب بن نوح بن دراج نخعی کوفی.

اهل کوفه و از اصحاب امام رضا، امام جواد،1 امام هادی و امام حسن عسکری(علیهم السلام) می باشد و از آنان روایت کرده است. همچنین از افرادی چون ابن ابی عمیر، حسن بن محبوب، حسن بن علی بن فضّال نیز روایت نقل کرده و محدثانی چون حسین بن سعید اهوازی، علی بن مهزیار، حمیری و سعد بن زیاد از وی روایت کرده اند.2 وی وکیل امام هادی و امام حسن عسکری(علیهما السلام)، و نزد آن دو بزرگوار دارای منزلت و مقام بزرگی بود3 و از سوی امام حسن عسکری(علیه السلام) به عنوان ثقه معرفی شده است.4 نجاشی او را فردی امین، ثقه، شدیدالورع و کثیرالعباده دانسته و پدر وی را فردی صحیح الاعتقاد و قاضی کوفه به حساب می آورد.5 عمویش جمیل بن دراج، پسرش حسن بن ایوب و نوه اش احمد بن قاسم بن ایوب، همگی از محدثان بزرگ شیعه به شمار آمده اند.6 کتاب النوادر7 و روایات و مسائلی از امام هادی(علیه السلام)از آثار اوست.8

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 368 و 410.
[2] ــ معجم رجال الحدیث 3/262.
[3] ــ رجال النجاشی 1/255.
[4] ــ اختیار معرفة الرجال 557.
[5] ــ رجال النجاشی 1/255.
[6] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 1/714.
[7] ــ رجال النجاشی 1/256.
[8] ــ الفهرست (طوسی) 16.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 64 لسان المیزان 1/490 تنقیح المقال 1/159 جامع الرواة 1/112 حاوی الاقوال 1/162 خلاصة الاقوال 12 الذریعه 24/324 معالم العلماء 26 منهج المقال 56.

أسامه ـ هذلی (زنده در جاهلیت و صدر اسلام)

ابوسهم اسامة بن حارث بن حبیب هذلی.

به گفته حاجی خلیفه، وی از شعرای قرن ششم و درگذشته به سال 584هـ و صاحب دیوان شعر می باشد،1 ولی به احتمال زیاد کسی که دارای چنین ویژگی است، اسامة بن حارث بن حبیب هُذَلی از بنی عمرو بن حارث است که او در تاریخ وفاتش اشتباه کرده است. به هر حال از زیست نامه اسامة بن حارث هذلی گزارشی به دست نیامده، جز اینکه گفته شده که وی شاعری مُخضرم شاعری که بخشی از عمرش در جاهلیت و بخشی در اسلام گذشته باشد، و از قبیله هذیل بوده2 و اشعار بسیاری از او نیز در دیوان الهذلیین آمده است.3

پی نوشت ها

[1] ـ کشف الظنون 1/775.
[2] ــ معجم الشعراء المخضرمین و الامویین 20.
[3] ــ دیوان الهذلیین، قسم دوم 195 ـ 207.*

دیگر منابع: البدایة و النهایه 3/290 الاصابه 1/104 معجم ما استعجم 4/1368 العین 2/6، 3/361 و 9/322 الشعر و الشعراء 419 تاج العروس 5/13 تاریخ التراث العربی 2/262 سمط اللآلی 1/81.

أصمعیعبدالملک ـ اصمعی أعشی اکبرمیمون ـ أسدی أمیّه ـ قیسی (در عصر امام جواد(علیه السلام))

ابومحمد امیة بن علی قیسی شامی.

از محدثان شیعه1 و از اهالی قم بود. گفته شده که او از امام صادق(علیه السلام)2 روایت کرده است. همچنین از امام رضا3 و امام جواد4(علیهما السلام) و کسانی مانند سعدان بن مسلم و داود بن کثیر رقی روایت دارد. روایتگرانی نیز همچون احمد بن هلال5 و صالح بن سندی از او روایت کرده اند.6 برخی از رجال نویسان وی را فردی غالی7 و در نقل روایت ضعیف دانسته اند. نجاشی وی را دارای کتابی می داند، ولی از آن نام نبرده است.8

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/263.
[2] ــ رجال ابن داود 429.
[3] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 1/700.
[4] ــ رجال النجاشی 1/263.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 3/233.
[6] ــ اختیار معرفة الرجال 331.
[7] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 3/233.
[8] ــ رجال النجاشی 1/263.*

دیگر منابع: حاوی الاقوال 3/308 الوجیزه 18 جامع الرواة 1/108 قاموس الرجال 2/115 مجمع الرجال 1/238 تنقیح المقال 1/153 منهج المقال 63 اعیان الشیعه 3/498 خلاصة الاقوال 206.

بحر ـ راجز (زنده در نیمه دوم قرن دوم هجری)

ابوالتیار (ابوالبیان) بحر بن خلف راجز.

از موالی اسحاق بن فضل بن عبدالرحمان هاشمی بود. اسمش را