5 ـ رجال النجاشی 1/283.
[6] ــ الذریعه 6/315. 7 ـ الفهرست (طوسی) 40 معالم العلماء 29.*

دیگر منابع: اختیار معرفة الرجال 411 منهج المقال 69 الوجیزه 20 طرائف المقال 1/414 منتهی المقال 2/149 اعیان الشیعه 3/569 نضد الایضاح 68 مجمع الرجال 1/263 قاموس الرجال 2/192.

بشّار ـ عقیلی (حدود 80 ـ 167 هـ )

ابومعاذ بشّار بن بُرد بن یرجوخ بن أزدکرد بن شروستان عقیلی بصری مُرعّث.

در حدود 80 هـ به دنیا آمد.1 تبار و نیاکان وی اهل طخارستان،2 منطقه ای پهناور در شرق بلخ و غرب رود جیحون3 بودند. گفته شده که وی از آغاز نابینا بود و برده متولد شد، ولی زنی از قبیله عقیلیه او را خرید و آزاد کرد و به همین جهت به عقیلی ملقب گشت و به دلیل آنکه از کودکی گوشواره در گوشش آویخته بود، به مرعّث شهرت یافت. وی دوران کودکی و رشد را در بصره گذراند4 و سپس وارد بغداد شد و در آنجا اقامت گزید.5

ابوالفرج اصفهانی نام 26 تن از اجداد وی را ذکر کرده که همگی نام های ایرانی دارند.6 بشار از شاعران مشهور عصر خویش بود و گویا قبل از ده سالگی شعر می سروده است.7 علاوه بر ذوق شعری، فردی خطیب، بلیغ، فصیح و دارای صدایی زیبا بود. مدت مدیدی در خدمت خلفا و پادشاهان اموی و عباسی بود و هر دو دوره را درک کرد. اشعاری در مدح خلفا از جمله مهدی عباسی (خلافت 158 ـ 169 هـ ) دارد.8 وی را از متعصب ترین شاعران ایرانی دانسته اند که اشعاری در تحقیر عرب و تفاخر نژاد ایرانی دارد. سروده های وی در زمینه های مختلف از جمله وصف کنیزکان، هجویات، تشبیهات، استعارات، حکم و امثال بوده است که به گفته خویش، شامل دوازده هزار بیت یا قصیده است.9

سُدری برادرزاده بشار گفته است که بشّار از آگاه ترین مردم زمان خویش به فقه و علوم قرآنی بود.10 الندیم نیز وی را در زمره متکلمان اسلامی آورده که به ظاهر مسلمان بودند، ولی در واقع جزو کفّار بوده و عقیده فاسد داشتند و ادعا کرده است که هزار برگ از اشعارش را به صورت پراکنده مشاهده کرده است.11 اشعار وی در دیوانی گردآوری شده و به دیوان بشّار معروف است.12 سرانجام در اشعاری مهدی عباسی را هجو کرد و به همین سبب و به جهت سعایت برخی از مخالفان و درباریان، به کفر محکوم شد و پس از تحمل هفتاد ضربه شلاق به فرمان مهدی عباسی در سال 168 هـ به قتل رسید و جنازه اش به دجله انداخته شد و پس از مدتی جنازه اش از آب خارج،13 و در بصره به خاک سپرده شد.14 برخی تاریخ وفاتش را در سال 167 هـ ذکر کرده اند.15

پی نوشت ها

[1] ـ وفیات الاعیان 1/273.
[2] ــ تاریخ بغداد 7/12 الاغانی 3/135.
[3] ــ معجم البلدان 4/23.
[4] ــ الاغانی 3/136 و 139.
[5] ــ تاریخ الاسلام 10/87 .
[6] ــ الاغانی 3/135.
[7] ــ تاریخ بغداد 7/12 تاریخ الاسلام 10/87 .
[8] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز) 21 و 22.
[9] ــ الاغانی 3/139، 144، 145، 149، 155 و 156.
[10] ــ طبقات الشعراء (ابن معتز)21 و 22.
[11] ــ الفهرست (الندیم) 181 و401.
[12] ــ الذریعه 9/137 تاریخ التراث العربی 2/3/229.
[13] ــ الاغانی 3/246 و 247.
[14] ــ وفیات الاعیان 1/273.
[15] ــ تاریخ بغداد 7/12 تاریخ الاسلام 10/87 .*

دیگر منابع: سیر اعلام النبلاء 7/24 البدایة و النهایه 10/149 الاعلام 2/52 الوافی بالوفیات 10/135 سمط اللآلی 1/196 الموشح 310 الکامل فی التاریخ 6/70 و 74 تاریخ ادبیات در ایران 1/23 الشعر و الشعراء 513.

بشر ـ بجلی (م قرن سوم هجری)

بشر بن سلیمان بجلی کوفی.

از راویان شیعه و دارای کتابی بوده که محمد بن ربیع اقرع آن را از او روایت کرده است.1 بیش از این اطلاعی از وی به دست نیامد. به دلیل اینکه محمد بن ربیع از هشام بن سالم و او نیز از امام صادق(علیه السلام)روایت کرده است،2 وفات بشر در قرن سوم تخمین زده می شود.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 1/279.
[2] ــ تهذیب الاحکام 4/153.*

بُشر ـ حافی (150 ـ 227 هـ )

ابونصر بُشر بن حارث بن عبدالرحمان بن عطاء بن هلال بن ماهان بن عبدالله حافی مروزی.

تبار بشر از روستایی به نام «مابرسام» بود و در سال 150 هـ چشم به جهان گشود. جد او عبدالله به دست مبارک امیر مومنان علی(علیه السلام)مسلمان شده بود.1 بشر حافی برای تحصیل به بغداد رفت و از مالک بن انس، فضیل بن عیاض، حماد بن زید و عبدالله بن مبارک