کوفه به شغل رنگرزی مشغول بود.6 از جمله عقاید او این بود که می گفت: سجده به ماه و خورشید کفر نیست، بلکه علامت کفر است. طایفه مریسیه از مرجئه به او منسوب است.7 مریسی در سال 218 هـ از دنیا رفت و چون عالمان عصرش او را تکفیر کرده بودند، در هنگام خاک سپاری هیچ یک از آنان در تشییع جنازه اش حاضر نشدند.

آثار او عبارت اند از: التوحید الارجاء الرد علی الخوارج الاستطاعه الرد علی الرافضة فی الامامه کفر المشبهه المعرفه الوعید8 و الحجج فی الفقه.9

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 7/56.
[2] ــ تاریخ جرجان 386.
[3] ــ تاریخ الطبری 8/577.
[4] ــ الانساب 5/267.
[5] ــ طبقات الفقهاء 138.
[6] ــ تاریخ بغداد 7/56.
[7] ــ اللباب فی تهذیب الانساب 3/200.
[8] ــ سیر اعلام النبلاء 10/201.
[9] ــ هدیة العارفین 1/232.*

دیگر منابع: تاریخ الاسلام 15/86 الکامل فی التاریخ 6/441 کشف الظنون 1/632 الاغانی 4/80 وفیات الاعیان 1/277 معجم البلدان 5/118 الجواهر المضیئه 1/164 روضات الجنات 2/134 شذرات الذهب 2/44 لسان المیزان 2/30 میزان الاعتدال 1/322 تاریخ الثقات 81 الوافی بالوفیات 10/151 البدایة و النهایه 10/281 المختصر فی اخبار البشر 2/33.

بشر ـ نصیبی (م قرن سوم هجری)

ابوضیاء بشر بن یحیی بن علی نصیبی (قتبی/قتیبی) موصلی.

اهل نصیبین، شهری بین موصل و شام، و شاعر و ادیب بود. آثاری چون سرقات البحتری من ابی تمام الجواهر الآداب و السرقات الکبیر از او به جا مانده که کتاب آخری را به پایان نرساند.1 تاریخ دقیق وفات او به دست نیامد، لکن برخی وفات او را نیمه دوم قرن سوم هجری دانسته اند.2

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 166.
[2] ــ تاریخ التراث العربی 2/1/102.*

دیگر منابع: الموشح 421 معجم الادباء 7/75 هدیة العارفین 1/232 لغت نامه دهخدا 1/483 و 3/4181 تاریخ التراث العربی 2/4/137.

بقی ـ اندلسی (20
[1] ـ 276 هـ )

ابوعبدالرحمان بقی بن مخلّد بن یزید اندلسی قرطبی حافظ.

در سال 201 هـ در قرطبه اندلس متولد گردید1 و برای کسب علم و دانش دو سفر طولانی به مشرق زمین داشت که یکی بیست، و دیگری چهارده سال به طول انجامید.2 او به سرزمین هایی چون حجاز، مصر، دمشق، بغداد و کوفه قدم گذارد و از اساتید بسیاری همانند ابومصعب زهری، یحیی بن بکیر، ابوطاهر بن سرح، هشام بن عمار، احمد بن حنبل و یحیی بن عبدالحمید حمانی بهره گرفت و استماع حدیث کرد. افرادی چون فرزندش احمد، ایوب بن سلیمان مری، اسلم بن عبدالعزیز و هشام بن ولید غافقی از او روایت کرده اند. بقی را دریایی از علم، مجتهدی غیرمقلد، زاهد، بسیار روزه دار، کم نظیر و ناشر حدیث در اندلس دانسته اند. او سرانجام به قول درست تر در سال 276 هـ درگذشت.3 آثار وی عبارت اند از: تفسیر قرآن المسند فی الحدیث که از سیصد صحابی نقل شده است و فتاوی الصحابه و التابعین.4

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ مدینة دمشق 10/354.
[2] ــ معجم الادباء 4/81.
[3] ــ طبقات المفسرین 31.
[4] ــ هدیة العارفین 1/233.*

دیگر منابع: طبقات المفسرین (داودی) 1/119 سیر اعلام النبلاء 13/288 تاریخ الاسلام 20/314 مختصر تاریخ دمشق 5/235 معجم الادباء 7/82 شذرات الذهب 2/169 طبقات الحنابله 1/120 العبر 1/397 بغیة الملتمس 245 کشف الظنون 1/444 نفح الطیب 2/518 کتاب الصله 1/116 جذوة المقتبس 167 تاریخ العلماء و الرواة للعلم بالاندلس 1/107 معجم المفسرین 1/106.

بقیه ـ حمصی (110 ـ 197 هـ )

ابویُحمِد (ابومحمد) بقیّه بن ولید بن صائد بن کعب بن جریر حمیری حمصی کلاعی میتمی.

در سال 110 هـ دیده به جهان گشود1 و شاگرد اساتیدی چون شعبه بن حجاح و عبدالله بن مبارک بود2 و از افرادی همانند اوزاعی،3 ثوربن یزید، عبدالله بن عمر و دیگران روایت کرده است. راویانی همچون ولید بن مسلم، اسماعیل بن عیاش و هشام بن عمار از وی روایت کرده اند. رجال نویسان او را حافظ4 و از محدثان راستگو و مورد اعتماد برشمرده اند.5 مدتی نیز در بغداد حدیث می کرد. زمانی ابوجعفر منصور (خلافت 136 ـ 158 هـ ) او را مأمور تقسیم اراضی دمشق کرد.6 از آثار او کتابی در حدیث می باشد.7 سرانجام در 87 سالگی8 به سال 196 یا 197 و یا 198 هـ درگذشت.9