دیگر منابع: الأمالی (سید مرتضی) 2/97 طبقات الشعراء (ابن معتز) 217 الموشح 308.

بکر ـ قیسی (زنده در 207 هـ )

ابوعمرو بکر بن بکّار بن خصیب قیسی قرشی بصری.

اهل بصره بود. از راویانی چون ابن عون، شعبه و ثوری حدیث شنید و نقل روایت کرد و افرادی مانند ابوداود طیالسی، یونس بن حبیب، سعید بن بشر، نضر بن هشام و ابراهیم بن سعدان از او روایت کرده اند. وی در سال 206 هـ به اصفهان رفت و در آنجا رحل اقامت گزید.1 به گفته برخی از رجال نویسان، او عالم و محدثی بزرگ بود و در سال 207 هـ در اصفهان به نقل حدیث پرداخت.2 ابوعمرو که مورد اعتماد برخی از ارباب رجال بود، سرانجام در محل اقامت خود، اصفهان دیده از جهان فرو بست.3 آنچه از آثار او بر جای مانده، کتابی حدیثی است.4

پی نوشت ها

[1] ـ طبقات المحدثین باصبهان 2/51.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 9/583.
[3] ــ ذکر اخبار اصبهان 1/234.
[4] ــ لسان المیزان 2/48.*

دیگر منابع: میزان الاعتدال 1/343 الکامل فی ضعفاء الرجال 2/31 الثقات 8/146 الجرح و التعدیل 2/382 الضعفاء الکبیر 1/152 الضعفاء و المتروکین 65 التاریخ الکبیر 2/88 تاریخ الاسلام 14/79.

بکر ـ کاتب (زنده در پیش از 193 هـ )

بکر بن صرد کاتب، معروف به ابن صرد.

از موالی بنی امیه و کاتب یزید بن مزید و جعفر بن یحیی برمکی بود. او فردی بلیغ و دارای آثار مشهوری بوده است. وی از ذوق سرایندگی نیز بهره مند بود و اشعاری دارد که در آنها، هارون الرشید (خلافت 170 ـ 193 هـ ) را به برگزیدن پسرش قاسم مؤتمن، بعد از امین (خلافت 193 ـ 198 هـ ) و مأمون (خلافت 198 ـ 218 هـ ) برای خلافت و ولایتعهدی ترغیب و تشویق کرد و به همین سبب از امّ قاسم پنجاه هزار درهم پاداش گرفت.1 ایشان نوشته های یزید بن مزید خطاب به هارون الرشید را جمع آوری کرده است. از جمله آثار دیگر وی کتاب رسائل و کتاب رسالة المزیدیة الی الرشید می باشد که احتمالاً کتاب اخیر همان نوشته های یزید بن مزید خطاب به هارون است.2 تاریخ وفات وی معلوم نیست، ولی تا پیش از سال 193 هـ در قید حیات بوده است.3

پی نوشت ها

[1] ـ الوافی بالوفیات 10/206.
[2] ــ الفهرست (الندیم) 140 و 141.
[3] ــ معجم المؤلفین 3/64.*

بکر ـ کوفی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابواسماعیل بکر بن اشعث کوفی.

از اصحاب امام کاظم(علیه السلام) بود1 و از آن حضرت روایاتی نقل کرده است.2 علی بن حکم از وی حدیث شنیده و روایت کرده است.3 رجال نویسان او را توثیق کرده اند.4 کتاب الحدیث از آثارش می باشد.5 تاریخ وفات وی به دست نیامد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال ابن داود 72 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/49.
[2] ــ تهذیب الاحکام 9/16 لسان المیزان 2/48.
[3] ــ جامع الرواة 1/126 تنقیح المقال 1/177.
[4] ــ رجال النجاشی 1/270 لسان المیزان 2/48.
[5] ــ الذریعه 6/316.*

دیگر منابع: اعیان الشیعه 3/590 معجم رجال الحدیث 3/342 منهج المقال 71 مجمع الرجال 1/273 الوجیزه 21.

بکر ـ مازنی (م 248 هـ )

ابوعثمان بکر بن محمد بن حبیب بن بقیه مازنی بصری شیبانی.

منسوب به طایفه مازن بن شیبان و از موالی بنی سدوس و اهل بصره بود.1 از محضر درس اساتید بزرگی چون ابوعبیده، اصمعی و ابوزید انصاری علم نحو را فرا گرفت2 و از آنان روایت کرده است. به علاوه، از اخفش نیز مسائلی را آموخت.3 همچنین در ادب، او را از شاگردان و دست پروردگان اسماعیل بن میثم به شمار آورده اند.4 اشخاصی همانند مبرّد، فضل بن محمد یزیدی و عبدالله بن سعد وراق از وی روایت کرده و از محضر وی بهره برده اند.5 رجال نویسان و مورخان ابوعثمان را از پیش کسوتان و اساتید ادبیات عرب، امام در نحو و لغت و از بزرگان اهل قلم در بصره برشمرده6 و گفته اند که ابوعثمان همیشه در مناظرات علمی پیروز میدان بود و با استاد خود اخفش نیز مناظراتی داشته که بر وی نیز چیره شده است. مازنی در روایت نیز ید طولایی داشته7 و فردی مورد اعتماد،8 با ورع، زاهد9 و از شیعیان امامیه بوده است. کتاب های مقدمه ای بر علم نحو و