لغت10 التصریف ما یلحن فیه العامه التعلیق تفسیر کتاب سیبویه علل النحو الدیباج علی خلیل من کتاب ابی عبیده کتاب الالف و اللام العروض القوافی11 الدیباج فی جوامع کتاب سیبویه کتاب فی القرآن12 التفسیر و غریب القرآن آثار وی می باشد.13 وی سرانجام در سال 248هـ در بصره درگذشت.14 سال های 247،15 230 و 249 هـ تاریخ های دیگری هستند که برای وفات او آورده اند.16

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الادباء 7/107.
[2] ــ البدایة و النهایه 10/352.
[3] ــ بغیة الوعاة 1/463 و 464.
[4] ــ رجال النجاشی 1/272.
[5] ــ تاریخ بغداد 7/93.
[6] ــ رجال النجاشی 1/272.
[7] ــ بغیة الوعاة 1/463 و 464.
[8] ــ خلاصة الاقوال 26.
[9] ــ تاریخ الاسلام18/188.
[10] ــ رجال النجاشی 1/272.
[11] ــ هدیة العارفین 1/234.
[12] ــ معجم الادباء 7/122.
[13] ــ الذریعه 4/312 و 16/47.
[14] ــ تاریخ بغداد 7/94.
[15] ــ الکامل فی التاریخ 7/110.
[16] ــ معجم الادباء 7/109.*

دیگر منابع: الفهرست (الندیم) 63 الاعلام 2/69 سیر اعلام النبلاء 12/172 جامع الرواة 1/129 رجال ابن داود 73 شذرات الذهب 2/113.

بکر ـ مزنی (قرن سوم هجری)

ابومحمد بکر بن عبدالله بن حبیب مزنی.

وی فرد دیگری به جز ابوعبدالله بکر بن عبدالله بن عمرو بن هلال مزنی، برادر علقمه است که رجالیون اهل سنت از او نام برده و مورد تمجید و توثیق قرار داده اند همو که از ابن عباس و انس روایت کرده و در سال 106 یا 108 هـ درگذشته است.1 به گفته نجاشی، ابومحمد ساکن ری بوده و در شمار محدثانی است که احادیث معروف (صحیح) و منکر (غیرصحیح) را نقل نموده است.2 او از کسانی مانند تمیم بن بهلول،3 عبدالرحیم بن علی بن سعید جبلی صیدنانی، عبدالله بن صلت، فضل بن صقر عبدی،4 سمرة بن علی،5 عبدالله بن محمد بن ناطویه، حسن بن سنان6 و حسن بن زیاد کوفی روایت نمود.7 ابوالعباس احمد بن یحیی بن زکریا قطان8 و ابوالقاسم حمزة بن قاسم علوی از او روایت کرده اند.9 بکر بن عبدالله مزنی دارای کتاب النوادر بوده که حمزة بن بکر آن را روایت کرده است.10 زمان وفات وی مشخص نیست، ولی با توجه به اینکه با سه واسطه از امام صادق(علیه السلام)روایت کرده11 و شیخ صدوق (م 381 هـ ) با دو واسطه از او روایت کرده است،12 به دست می آید که ابومحمد مزنی در سده سوم می زیسته است.

پی نوشت ها

[1] ـ تهذیب الکمال 4/216.
[2] ــ رجال النجاشی 1/271.
[3] ــ من لا یحضره الفقیه 2/154.
[4] ــ بحارالانوار 10/1 و 38/69.
[5] ــ الاختصاص 79.
[6] ــ الخصال 506.
[7] ــ شواهد التنزیل 2/279.
[8] ــ من لا یحضره الفقیه 2/154.
[9] ــ الاختصاص 79.
[10] ــ رجال النجاشی 1/271.
[11] ــ الامامة و التبصره 51.
[12] ــ من لا یحضره الفقیه 2/154.*

بندار (قرن دوم و سوم هجری)

بندار بن محمد بن عبدالله.

به رغم داشتن آثار متعدد، فردی شناخته شده نیست. نخستین بار الندیم از وی نام برده و او را در شمار فقیهان امامیه آورده است1 و سپس نجاشی و شیخ طوسی و به تبع این دو سایر رجالیون شیعه گفته های الندیم را تکرار کرده اند. در منابع حدیثی شیعه هیچ نامی از او نیست، از این رو شیخ طوسی نام وی را در ردیف کسانی که از امامان روایت نکرده اند، آورده است.2 آثار و تألیفات بندار بن محمد عبارت اند از: الامامة من جهة الخبر (گویا مراد اثبات امامت با نصوص تنها است بدون کمک گرفتن از ادله عقلی) العمره المتعه الطهاره الصلاة الصیام (الصوم) الحج و الزکاة.3 از گفته الندیم چنین برمی آید که کتاب های دیگری بر مبنای ابواب فقهی داشته است که نامی از آنها نبرده، اما تصریح می کند که به سبک اصول چهارصدگانه شیعه کتاب های دیگری داشته است.4 از تاریخ درگذشت او هم گزارشی در دست نیست، ولی چون در زمان الندیم (م 380 هـ ) بندار از فقیهان متقدم و پیشین به شمار می آمده است،5 باید او را از دانشمندان و مؤلفان قرن دوم و سوم شمرد.

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 279. 2 ـ رجال الطوسی 457. 3 ـ رجال النجاشی 1/285 الفهرست (طوسی) 41. 4 ـ الفهرست (الندیم) 279.
[5] ــ همان.*

دیگر منابع: معالم العلماء 25 اعیان الشیعه 3/608 رجال ابن داود 74 جامع الرواة 1/131 نقد الرجال 61 ایضاح الاشتباه 123 مجمع الرجال 1/282.

بندار ـ کرجی (م حدود 280 هـ )

ابوعمرو بندار بن عبدالحمید بن عمرو کرجی (کرخی) اصفهانی، معروف به ابن لره (لزه).

لره با ضمه منسوب است به لرستان که از توابع اصفهان شمرده می شد.1 گویا وی اهل کرج بوده و در آغاز در این شهر می زیسته