ندارند1 و در کتاب الفهرست می گوید: جعفر بن محمد دارای کتاب حدیثی بوده که محمد بن علی بن محبوب (م قرن سوم هجری) آن را روایت کرده و خود شیخ (م460 هـ ) هم با چهار واسطه، از او روایت کرده است،2 بنابراین می توان تخمین زد که ابومحمد از محدثان قرن سوم است.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 462.
[2] ــ الفهرست (طوسی) 44.*

دیگر منابع: الجامع فی الرجال 1/392 نقد الرجال 72 مجمع الرجال 2/44 منهج المقال 82 تنقیح المقال 1/222 جامع الرواة 1/156 قاموس الرجال 2/661 اعیان الشیعه 4/150 معجم رجال الحدیث 4/97 الذریعه 6/317.

جعفر ـ ثقفی (م 234 هـ )

ابومحمد جعفر بن مبشر بن احمد ثقفی بغدادی.

اصالتاً اهل توس است، خطیب بغدادی در زیست نامه برادرش حبیش بدان تصریح کرده است.1 وی در بغداد به دنیا آمد2 و از فقیهان و متکلمان بغداد و از رئیسان معتزله آن دیار بود و به حدیث آگاه بود.3 او حدیث را از عبدالعزیز بن ابان قرشی استماع کرده است.4 کسانی مانند ابومجالد احمد بن حسین بغدادی، ابوالحسین خیاط5 و عبیدالله بن محمد یزیدی از شاگردان وی بوده و از او روایت کرده اند.6 گفته شده که ثقفی فردی سخنور، بلیغ و در میان اصحابش جایگاهی خاص داشت و در ورع و زهد و پاکدامنی زبانزد بود.7 چنان که هدیه هیچ ثروتمند و پادشاهی را به جهت مشکوک بودن قبول نمی کرد، ولی هدیه اندکِ دوستان و نزدیکان را به راحتی می پذیرفت.8 گفته شده که فرقه جعفریه به وی منسوب است.9 وی به سال 234 هـ 10 در بغداد درگذشت.11

او دارای آثار و تألیفات بسیاری در موضوعات مختلف بوده که عبارت اند از: کتاب الاشربه السنن و الاحکام الاجتهاد الحکایة و المحکی المعارف (ردّیه ای بر جاحظ) تنزیه الانبیاء الحجة علی اهل البدع الناسخ و المنسوخ الطهارة الاثار (کتاب بزرگی بوده) معانی الاخبار و شرحها کتاب الدار کتاب علی اصحاب اللطف الامر بالمعروف و النهی عن المنکر المسائل و الجوابات الخراج نقض کتاب ابن شبیب فی الارجاء الیقین در ردّ برغوث در باب خلق قرآن الاجماع ما هو التوحید علی اصناف المشبهة و الجهمیة و الرافضه و کتاب علی اصحاب القیاس و الرأی.12

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 8/266.
[2] ــ الاعلام 2/126.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 208.
[4] ــ تاریخ بغداد 7/162.
[5] ــ طبقات المعتزله 85.
[6] ــ میزان الاعتدال 1/414.
[7] ــ الفهرست (الندیم) 208.
[8] ــ طبقات المعتزله 76 و 77.
[9] ــ الانساب 2/67.
[10] ــ الکامل فی التاریخ 7/44.
[11] ــ الاعلام 2/126.
[12] ــ الفهرست (الندیم) 208.*

دیگر منابع: لسان المیزان 2/121 تاریخ الاسلام 17/116 سیر اعلام النبلاء 10/549 معجم المؤلفین 3/143 اعیان الشیعه 4/138 مستدرکات علم رجال الحدیث 2/183 لغت نامه دهخدا 6/6829.

جعفر ـ حضرمی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوعبدالله جعفر بن محمد بن شریح حضرمی.

از محدثان بزرگ1 و از مشایخ اجازه بوده2 و از حمید بن شعیب سبیعی همدانی روایت کرده است.3 امیه بن قاسم حضرمی4 و محمد بن امیه نیز از او روایت کرده اند.5 برخی از ترجمه نویسان کتاب الحدیث او را جزء اصول چهارصدگانه شیعه برشمرده اند.6 به نوشته آقابزرگ تهرانی7 و علامه شوشتری، این کتاب هم اکنون موجود می باشد.8 تاریخ وفاتش به دست نیامد، اما محمد بن شریح (پدر مؤلف) از ثقات اصحاب امام باقر و امام صادق(علیهما السلام)بوده است.9

پی نوشت ها

[1] ـ الذریعه 2/144 و 6/318.
[2] ــ اعیان الشیعه 4/177.
[3] ــ رجال النجاشی 1/323.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 43.
[5] ــ جامع الرواة 1/159.
[6] ــ قاموس الرجال 2/416.
[7] ــ الذریعه 2/144 و 6/318.
[8] ــ قاموس الرجال 2/675.
[9] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 2/202.*

دیگر منابع: لسان المیزان 2/123 الجامع فی الرجال 1/400 مجمع الرجال 2/40 معجم رجال الحدیث 4/112 نقد الرجال 73 منهج المقال 85 رجال ابن داود 88 معالم العلماء 31.

جعفر ـ خثعمی (در عصر امام رضا(علیه السلام))

جعفر بن محمد بن حکیم خثعمی کوفی.

از اصحاب امام کاظم1 و امام رضا(علیهما السلام)2 بود و از امام کاظم(علیه السلام) و کسانی چون ابان بن عثمان احمر و ابراهیم بن عبدالحمید3 روایت کرده است. همچنین کتاب پدرش را نیز نقل کرده است.4 افرادی چون حسن بن موسی خشاب، علی بن حسن فضّال، موسی بن قاسم و