پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 323.
[2] ــ رجال النجاشی 2/388 رجال ابن داود 361.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 19/177.
[4] ــ جامع المقال 92.
[5] ــ تنقیح المقال 3/275.
[6] ــ معجم رجال الحدیث 19/178.
[7] ــ تنقیح المقال 3/275.
[8] ــ الفهرست (طوسی) 172 خلاصة الاقوال 175.
[9] ــ حاوی الاقوال 2/312.
[10] ــ الذریعه 6/370.*

دیگر منابع: مستدرکات علم رجال الحدیث 8/90 جامع الرواة 2/296 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/212 طرائف المقال 1/619 منهج المقال 354 نقد الرجال 362 الوجیزه 114.

نهار ـ تیمی (م 83هـ )

نهار بن توسعة بن تمیم بن عرفجه تیمی عبدی تمیمی.

از شعرای بزرگ عصرش بود. تیمی را از قبیله بنی تیم و اهل خراسان دانسته اند و از کسانی چون ابوسعید خدری و عبدالله بن قتیبه روایت شنیده است. ابوعبیده، ابوعبدالله مصعب و ابوالحسن جُشَمی از او روایت کرده اند. او برای بنی امیه خدمت می کرد، لذا زمانی پیک لشکر و سپاه خلافت بود و اخبار ولایات را به سمع هشام بن حکم رساند و مورد توجه و عنایت هشام قرار گرفت. تیمی چون شاعر بود، در زمانی که مهلب و فرزندانش والی ایران بودند، در اشعارش به مدح و ستایش از آنها پرداخت و قتیبة بن مسلم را مورد هجو و مذمت قرار داد، اما چون قتیبه روی کار آمد و یزید بن مهلب از کار بر کنار شد، قتیبه را در اشعارش ستایش و مدح نمود.1 قتیبه او را فرا خواند. نهار متواری شد و خودش را به مادر قتیبه رساند و با وساطت مادر قتیبه، توانست رضایت وی را جلب نماید. او دارای دیوان شعری بوده است و سرانجام در سال 83هـ از دنیا رفت.2

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ مدینة دمشق 62/314.
[2] ــ الاعلام 8/49.*

نهشل ـ عدوی (م 150هـ )

ابوخیره نهشل بن زید عدوی أعرابی بصری.

از طایفه بنی عدی1 یا بنی نهشل2 و از اعراب بیابان نشین بود که بعدها شهرنشین شد.3 یاقوت نام پدرش را یزید ذکر کرده است.4 ابوخیره فردی لغت شناس، شاعر5 و از فصحای عرب بود6 و أزهری در کتاب خود در بسیاری از موارد به وی استناد کرده است.7 از زندگانی ابوخیره اطلاعات چندانی در دست نیست، ولی آنچه قطعی است اینکه وی معاصر با ابوعمرو بن علاء، لغت شناس و ادیب مشهور (م 154هـ )8 و هم عصر با منتجع بن نبهان، لغت شناس بوده و مجالسی در باب گفت وگوی لغت و کیفیت نحو و صرف برخی از لغات داشته اند.9 او دارای شاگردانی بوده که از آن جمله است: نضر بن شمیل که ادبیات و لغت را از او فراگرفته10 و لغت نقل کرده است.11 نهشل دو کتاب به نام های کتاب الحشرات12 و کتاب الصفات13 داشته است. وی سرانجام در سال 150هـ درگذشت.14

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 51 بغیة الوعاة 2 / 317.
[2] ــ هدیة العارفین 2 / 499.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 51.
[4] ــ معجم الادباء 19 / 243.
[5] ــ تاریخ التراث العربی 8 / 1 / 43.
[6] ــ الفهرست (الندیم) 51.
[7] ــ تهذیب اللغه 1 / 71 و 76، 2 /226 و 297 و 3/9/194.
[8] ــ نزهة الالباء 26 و 29 تاریخ التراث العربی 8 /1/43.
[9] ــ مجالس العلماء 6 ـ 8 .
[10] ــ نزهة الالباء 85 تاریخ التراث العربی 8 / 1 / 93.
[11] ــ تهذیب اللغه 1 / 127.
[12] ــ الفهرست (الندیم) 51 معجم المؤلفین 13/ 118.
[13] ــ تهذیب اللغه 1 / 33 تاریخ التراث العربی 8 / 1 / 17 و 350.
[14] ــ تاریخ التراث العربی 8 / 1 / 18.*

دیگر منابع: لغت نامه دهخدا 1 / 395 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18 / 239 معجم الشعراء 448 مقاییس اللغه 1 / 297 جمهرة اللغه 3 / 454 و 458 التکمله و الذیل و الصله 1 / 177 و 209.

واثله ـ لیثی (م 85هـ )

ابوشداد واثلة بن اسقع بن عبدالعزی بن عبدیالیل بن ناشب بن غیرة لیثی کنانی.

از تیره بنی لیث،1 از طایفه بنی کنانه بود.2 او صحابی پیامبر(صلی الله علیه وآله)،3 ساکن مدینه4 و مدت سه سال خادم آن حضرت بود.5 او مدتی در بصره و مدتی در قریه بلاط یا بلاد در شام ساکن بود، سپس به بیت المقدس رفت و در آنجا ساکن شد.6 وی از پیامبر(صلی الله علیه وآله)، ابومرثد، ابوهریره و ام سلمه روایت کرده و افرادی مانند ابوادریس خولانی، بسر (بشر) بن عبیدالله و دخترش شنیلة یا خصیلة از وی روایت کرده اند.7 ایشان از اصحاب صفه به شمار می رفت.8 واثله فردی جنگجو و شجاع بود9 و قبل از جنگ تبوک10 در سال نهم هجری11 اسلام آورد و در جنگ تبوک شرکت داشت.12 همچنین در فتح دمشق13 و جنگ هایی که در آنجا واقع شد، حضور داشت.14 مسجدی