هارون ابتدا او را قاضی اردوگاه نظامی مهدی قرار داد و سپس عزل کرد و پس از بکار بن عبدالله زبیری، والی مدینه قرار داد و در ضمن، امور قضاوت پس از هشام بن عبدالله بن عکرمه را هم به او واگذار نمود. وقتی محمد امین او را از این منصب ها عزل کرد، به بغداد برگشت.18 او به همراه هارون سفری به ری نیز داشته است.19 در اواخر عمر، مدتی نیز به شهر صیدا در ساحل فلسطین منتقل شده بود.20 ظاهراً زمانی هم قاضی القضاة بغداد بوده است و در همان ایام که هارون الرشید تصمیم گرفته بود تا امان نامه خود به یحیی بن عبدالله بن حسن بن حسن بن علی(علیهما السلام)را که در دیلم به سال 176 هـ قیام کرد و با امان نامه دستنویس هارون به صلح راضی شده بود، نادیده بگیرد، ابوالبختری به کمک هارون آمد. هارون ابتدا از محمد بن حسن کوفی که فقیه بود، در مورد امان نامه سؤال کرد، او گفت که اگر کسی امان داده شد دیگر در امان است. سپس خلیفه از ابوالبختری خواست تا امان نامه را بررسی کند و او با دلایلی امان نامه را نقض شده اعلام کرد. هارون گفت: تو قاضی القضاة هستی و به حکم آن عالم تری، و امان نامه را پاره کرد و ابوالبختری بر آن آب دهان انداخت.21 ابوالبختری تألیفاتی داشته است که از آن جمله می توان آثار ذیل را نام برد: مولد امیرالمؤمنین(علیه السلام) و خبره مع النبی(صلی الله علیه وآله)22 صفات النبی(صلی الله علیه وآله)23 فضائل الانصار نسب ولد اسماعیل بن ابراهیم(علیه السلام) الرایات طسم و جریس الفضائل الکبیر24 و کتاب الحدیث.25 سرانجام در سال 200 یا به نقلی 199 هـ در بغداد درگذشت.26

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 327.
[2] ــ رجال النجاشی 2/391.
[3] ــ تاریخ بغداد 13/481.
[4] ــ میزان الاعتدال 5/353.
[5] ــ المجروحین 2/74.
[6] ــ معجم رجال الحدیث 21/40.
[7] ــ تاریخ بغداد 13/481.
[8] ــ میزان الاعتدال 5/353.
[9] ــ الفهرست (الندیم) 113 معجم الادباء 19/260.
[10] ــ معجم المؤلفین 13/174.
[11] ــ تاریخ بغداد 13/481.
[12] ــ لسان المیزان 6/231.
[13] ــ رجال النجاشی 2/391.
[14] ــ تاریخ بغداد 13/481 لسان المیزان 6/231.
[15] ــ لسان المیزان 6/231.
[16] ــ تاریخ بغداد 13/481.
[17] ــ معجم رجال الحدیث 19/211، به نقل از ابن غضائری.
[18] ــ المعارف 590 اخبار القضاة 243 ـ 254.
[19] ــ تاریخ بغداد 13/481.
[20] ــ المجروحین 2/74.
[21] ــ المنتظم 9/16.
[22] ــ الفهرست (طوسی) 173.
[23] ــ رجال النجاشی 2/391.
[24] ــ الفهرست (الندیم) 113.
[25] ــ الذریعه 6/370.
[26] ــ المعارف 590 تاریخ بغداد 13/481.*

وهیب ـ بصری (در عصر امام صادق(علیه السلام))

وهیب بن خالد بصری.

از محدثان موثق شیعه و از اصحاب امام صادق(علیه السلام) به شمار می رفت و از آن بزرگوار نسخه ای را روایت نمود.1 کتاب الحدیث اثر اوست2 و ابوسلمه موسی بن اسماعیل سودکی آن کتاب را از او نقل کرده است.3 بیش از این از وی اطلاعی در دست نیست.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/392 رجال الطوسی 327.
[2] ــ الذریعه 6/370.
[3] ــ رجال النجاشی 2/392.*

دیگر منابع: خلاصة الاقوال 177 رجال ابن داود 363 نقد الرجال 365 معجم رجال الحدیث 19/218 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/117 قاموس الرجال 9/275 جامع الرواة 2/303 مجمع الرجال 6/199 منهج المقال 357 تنقیح المقال 3/282 الوجیزه 115 حاوی الاقوال 2/318.

وهیب ـ مسوّف (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوعلی وهیب بن حفص جریری مسوّف نخّاس.

از موالی بنی اسد و از محدثان واقفی مذهب بود.1 ابوعلی از یاران و اصحاب امام صادق2 و امام کاظم(علیهما السلام)3 بوده و از امام باقر،4 امام صادق و امام کاظم(علیهم السلام)5 و افرادی مانند ابوبصیر6 و ابوحیان بجلی روایت نموده است.7 روایتگرانی نیز همچون محمد بن حسین،8 ابراهیم بن هاشم، جعفر بن عثمان9 و حسن بن سماعه از وی بهره برده اند. وهیب در شمار راویان مورد اعتماد بوده و کتاب های تفسیر القرآن، کتاب فی الشرایع10 و کتاب الحدیث از آثار اوست.11 زمان فوتش به دست نیامد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/393.
[2] ــ رجال الطوسی 328.
[3] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/117.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 19/216.
[5] ــ رجال النجاشی 2/393.
[6] ــ تنقیح المقال 3/282.
[7] ــ اختیار معرفة الرجال 75.
[8] ــ الفهرست (طوسی) 173.
[9] ــ معجم رجال الحدیث 19/216.
[10] ــ رجال النجاشی 2/393.
[11] ــ الذریعه 6/370.*

دیگر منابع: قاموس الرجال 9/273 جامع الرواة 2/303 منهج المقال 357 مجمع الرجال6/199 طرائف المقال 1/620 هدایة المحدثین 264 الوجیزه 115.