دیگر منابع: مستدرکات علم رجال الحدیث 8/391 جامع الرواة 2/317 معجم رجال الحدیث 19/306 نقد الرجال 369 مجمع الرجال 6/238 منهج المقال 367 قاموس الرجال 9/361 تنقیح المقال 3/302 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/413 هدایة المحدثین 283.

هشام ـ جوالیقی (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابوالحکم هشام بن سالم جوالیقی جعفی کوفی.

وی از موالی بشر بن مروان و از راویان شیعه1 و از یاران و اصحاب امام صادق و امام کاظم(علیهما السلام)2 بود. او از این بزرگواران،3 همچنین از ابوبصیر،4 ابوخالد کابلی و ابان بن تغلب روایت نموده است.5 روایتگرانی مانند ابن ابی عمیر،6 صفوان بن یحیی و علی بن حکم از او روایت کرده اند.7 ابوالحکم در نقل حدیث فردی مورد اعتماد8 و دارای اعتقاداتی نیکو بود.9 وی پس از شهادت امام صادق(علیه السلام)مردم را از بیعت با عبدالله بن جعفر فرزند امام صادق(علیه السلام) بر حذر داشت و اولین کسی بود که امامت موسی بن جعفر(علیه السلام)را پذیرفت.10 برخی گفته اند که ایشان از اسیران جوزجان،11 از روستاهای بلخ12 بوده است. کتاب الحج، کتاب المعراج و کتاب التفسیر از آثار اوست.13 آقابزرگ تهرانی کتاب الحدیث را هم به آثار او افزوده است.14

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/399.
[2] ــ رجال الطوسی 329 و 363.
[3] ــ رجال النجاشی 2/399.
[4] ــ جامع الرواة 2/314.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 19/297.
[6] ــ رجال النجاشی 2/399.
[7] ــ جامع الرواة 2/314.
[8] ــ رجال النجاشی 2/399.
[9] ــ جامع الرواة 2/314.
[10] ــ اختیار معرفة الرجال 281.
[11] ــ رجال النجاشی 2/399.
[12] ــ معجم البلدان 2/182.
[13] ــ رجال النجاشی 2/399.
[14] ــ الذریعه 6/371.*

دیگر منابع: رجال البرقی 34 تنقیح المقال 3/352 خلاصة الاقوال 179 رجال ابن داود 368 الفهرست (طوسی) 174 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/154 الوجیزه 116 معالم العلماء 129.

هشام ـ رازی (م 221 هـ )

هشام بن عبیدالله رازی مازنی سنّی.

اهل ری بود و از فقهای حنفی آن دیار به شمار می رفت.1 از افرادی چون مالک بن انس، حماد بن زید و ابن ابی ذئب روایت کرده و محدثانی مانند ابوحاتم، بقیّة بن ولید و حسن بن عرفه از او روایت کرده اند.2 رجال نویسان اهل سنت او را فردی موثق دانسته اند.3 رازی به گفته خود، با 1700 استاد حدیث ملاقات کرده و در راه کسب علم و دانش هفتصد هزار درهم انفاق نموده است.4 وی سرانجام به سال 221 هـ درگذشت.5 النوادر فی الفقه و صلاة الاثر آثار اوست.6

پی نوشت ها

[1] ـ الجواهر المضیئه 2/205.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 10/446.
[3] ــ الجرح و التعدیل 9/67.
[4] ــ میزان الاعتدال 4/300.
[5] ــ البدایة و النهایه 10/283.
[6] ــ هدیة العارفین 2/508.*

دیگر منابع: خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 11/47 المجروحین 3/90 تاریخ الاسلام 16/439 الاعلام بوفیات الاعلام 1/148 شذرات الذهب 2/49 الاعلام 8/87 معجم المؤلفین 13/149 کشف الظنون 2/1981.

هشام ـ سلمی (153 ـ 245 هـ )

ابوولید هشام بن عمار بن نصیر بن میسره سلمی دمشقی ظفری.

در سال 153 هـ در دمشق زاده شد و پرورش یافت. از مالک بن انس، زهری، انس بن مالک و دیگران دانش آموخت.1 او شیوه ها و فنون قرائت قرآن را از ایوب بن تمیم و عراک بن خالد آموخت و علاوه بر آنکه در دمشق قاری، محدث، صاحب فتوا و سخنرانی فصیح بود، در زمینه حدیث و قرائت قرآن نیز مردم به او مراجعه می کردند.2 بقی بن مخلد، محمد بن سعد، کاتب واقدی و دیگران شاگردان روایی او، و احمد بن یزید حلوانی و ابوعبیدقاسم بن سلام از جمله شاگردان او در فن قرائت بودند.3 رجال نویسان اهل سنت او را ثقه و راستگو معرفی کرده اند4 و ابن عساکر می گوید: تا حدیثی را نمی شنید آن را نقل نمی کرد و هنگامی که راه می رفت، به سبب حیا از خدا سرش را به طرف آسمان بلند نمی کرد.5 ظفری مدتی قضاوت دمشق را برعهده داشت و اثر وی فضائل القرآن می باشد.6 سال وفاتش به اختلاف 244 و 264 هـ ذکر شده،7 ولی برخی دیگر وفاتش را به سال 245 هـ در دمشق ذکر کرده اند.8

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ مدینة دمشق 74/33.
[2] ــ تذکرة الحفاظ 2/451.
[3] ــ تاریخ الاسلام 18/521.
[4] ــ سیر اعلام النبلاء 11/424.
[5] ــ تاریخ مدینة دمشق 74/34.
[6] ــ معجم المؤلفین 13/149.
[7] ــ تهذیب الکمال 30/254.
[8] ــ التاریخ الصغیر 2/351.*

دیگر منابع: طبقات الحفاظ 200 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 11/51 تاریخ جرجان 413 الجرح و التعدیل 9/66 میزان الاعتدال 4/302 غایة النهایه