نام کتاب : دائرة المعارف مؤلفان اسلامی نویسنده : --- جلد : 1 صفحه : 831
خلاصة الاقوال 179 نضد الایضاح 357 نقد الرجال 370 جامع المقال 93 منهج المقال 368 هدایة المحدثین 160 معجم رجال الحدیث 19/325.
هیثم ـ جزری (در عصر امام صادق(علیه السلام))
هیثم بن واقد جزری.
از اصحاب امام صادق(علیه السلام)1 بوده و از آن حضرت روایت کرده است.2 او نیز به احتمال، صحابی امام رضا(علیه السلام)بوده و از آن امام همام(علیه السلام)روایت کرده است3 و از راویانی چون ابویوسف بزّاز، علی بن حسن عبدی، محمد بن سلیمان و غیره روایت نقل کرده است. روایتگرانی مانند اسحاق بن حسان، حسن بن محبوب، عبدالله بن عبدالرحمان و برخی دیگر از او روایت کرده اند.4 برخی ایشان را توثیق کرده اند،5 ولی محتمل است ناشی از اشتباه وی با هیثم بن محمد ثمالی باشد که نجاشی او را معتمد دانسته و توثیق کرده است.6 هیثم بن واقد کتابی از خود بر جای گذارده که محمد بن سنان و بعضی دیگر از راویان از آن روایت کرده اند.7
پی نوشت ها
[1] ـ رجال الطوسی 331. [2] ــ رجال النجاشی 2/402. [3] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/179. [4] ــ جامع الرواة 2/320. [5] ــ رجال ابن داود 370. [6] ــ قاموس الرجال 9/376. [7] ــ رجال النجاشی 2/402.*
دیگر منابع: رجال البرقی 40 تنقیح المقال 3/307 معجم رجال الحدیث 19/325 مجمع الرجال 6/245 منهج المقال 368 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/179 الذریعه 6/372 نقد الرجال 370 حاوی الاقوال 4/357 مستدرکات الوسائل 1/25.
هیثم ـ دارمی (قرن دوم هجری)
هیثم بن محمد بن حفص بن دینار دارمی مدنی.
زیست نامه هیثم چندان روشن نیست، اما جدش دینار مولای بنوغفار بود1 که گویا همان ابوحازم تمار است.2 ابن حبان وی را در شمار مجروحین آورده و می گوید: روایات دارمی به خاطر دور بودن از حد عدالت و مضامین آنها قابل اعتنا نیستند.3 رازی هم او را به نقل از پدرش، مجهول4 و هیثمی ضعیف می شمارد.5 هیثم دارمی از پدرش6 و عمر اشرف برادر امام باقر و صحابی امام صادق(علیهما السلام)روایت کرده است.7 فردی به نام ابوسلمه8 و عبدالعزیز بن محمد دراوردی (م 187 هـ ) از راویان او هستند.9 تألیفی برای هیثم گزارش نشده است، اما الندیم سی ورقه شعر به فردی با عنوان دارمی مدنی نسبت می دهد10 که به احتمال زیاد مراد وی همین فرد است. تاریخ درگذشت او نیز روشن نیست، ولی با توجه به اساتید و شاگردانش به دست می آید که در قرن دوم می زیسته است.
پی نوشت ها
[1] ـ التاریخ الکبیر 4/51. [2] ــ همان 3/245 مشاهیر علماء الامصار 129. [3] ــ المجروحین 3/92. [4] ــ الجرح و التعدیل 9/80. [5] ــ مجمع الزوائد 5/109. 6 ـ التاریخ الکبیر 8/218. 7 ـ الجوهر النقی 6/138. 8 ـ تهذیب الکمال 10/245. 9 ـ التاریخ الکبیر 8/218. [10] ــ الفهرست (الندیم) 185.
دیگر منابع: سیر اعلام النبلاء 5/420 تاریخ مدینة دمشق 20/216 میزان الاعتدال 4/325 لسان المیزان 6/211.
هیثم ـ رمانی (در عصر امام رضا(علیه السلام))
هیثم بن عبدالله رمانی کوفی.
اهل کوفه بود و از امام کاظم و امام رضا(علیهما السلام)1 و مروان بن صباح از راویان امام صادق(علیه السلام) روایت کرده2 و فردی به نام حسن بن علی بن زکریا عدوی از وی روایت نقل کرده است.3 از او اطلاعات چندانی در دست نیست، اما روایاتی که از وی نقل شده، حکایت از حسن عقیده او دارد.4 از وی اثری به نام کتاب الحدیث بر جای مانده است.5
پی نوشت ها
[1] ـ رجال النجاشی 2/403. [2] ــ جامع الرواة 2/320. [3] ــ کامل الزیارات 136. [4] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/176. [5] ــ الذریعه 6/371.*
دیگر منابع: مجمع الرجال 6/244 معجم رجال الحدیث 19/323 نقد الرجال 370 رجال ابن داود 369 قاموس الرجال 9/375 حاوی الاقوال 4/356 طرائف المقال 1/368 منهج المقال 368 تنقیح المقال 3/206 لسان المیزان 6/208.
هیثم ـ طایی (114 ـ 207 هـ )
ابوعبدالرحمان هیثم بن عدی بن عبدالرحمان طایی ثعلی کوفی بحتری منبجی.
از قبیله طیّ بود و پیش از سال 130 هـ در کوفه به دنیا آمد و ظاهراً در همان جا پرورش یافت،1 گرچه برخی از معاصران ولادتش را سال 114 هـ دانسته اند.2 به هر حال او به بغداد کوچید و در آنجا سکونت گزید و با روایت حدیث از راویانی چون هشام بن عروه،
نام کتاب : دائرة المعارف مؤلفان اسلامی نویسنده : --- جلد : 1 صفحه : 831