است.6 وی دارای مجموعه مسائلی از امام رضا(علیه السلام)بود که احمد برقی (م 280 هـ ) راوی آن است.7

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 395.
[2] ــ رجال النجاشی 2/432.
[3] ــ جامع الرواة 2/322. 4 ـ قاموس الرجال 9/377. 5 ـ تنقیح المقال 3/307. 6 ـ مجمع رجال الحدیث 20/29. 7 ـ الفهرست (طوسی) 183 رجال النجاشی 2/432.

دیگر منابع: رجال ابن داود 370 مجمع الرجال 6/246 منهج المقال 368 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/181 منهج المقال (تعلیقات) 368 نقد الرجال 370 حاوی الاقوال 4/378 معالم العلماء 133 اختیار معرفة الرجال 491 طرائف المقال 1/368 الذریعه 20/372.

یاسین ـ زیات (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

یاسین ضریر زیات بصری.

از محدثان شیعه1 و از یاران امام کاظم(علیه السلام) بود.2 یاسین هنگامی که در بصره بود، امام را ملاقات نمود واز ایشان3 و حریز بن عبدالله حدیث شنید. همچنین روایتگرانی مانند نوح بن شعیب نیشابوری، احمد بن محمد بن عیسی،4 محمد بن عیسی بن عبید5 و علی بن ابراهیم از دانش او بهره گرفتند.6 شیخ صدوق وی را از افراد مورد اعتماد دانسته7 و ابن داود جزء ممدوحین آورده است،8 ولی مجلسی درباره او اظهار بی اطلاعی کرده است.9 مامقانی روایات او را از امام موسی بن جعفر(علیه السلام)که متضمن بیان ظلم غاصبان به حضرت زهرا(علیها السلام)می باشد، دلالتی صریح بر شیعه بودن او دانسته است.10 از آثار او به تألیفی به نام کتاب الحدیث اشاره کرده اند.11

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/432.
[2] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/181.
[3] ــ رجال النجاشی 2/432.
[4] ــ جامع الرواة 2/322.
[5] ــ رجال النجاشی 2/432.
[6] ــ تنقیح المقال 3/307.
[7] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/181.
[8] ــ رجال ابن داود 370.
[9] ــ وجیزه 117.
[10] ــ تنقیح المقال 3/307.
[11] ــ الذریعه 6/372.*

دیگر منابع: الفهرست (طوسی) 183 منهج المقال 368 معجم رجال الحدیث 20/11 مجمع الرجال 6/271.

یحیی ـ ابن ابی بلاد (قرن سوم هجری)

یحیی بن ابراهیم بن یحیی، مشهور به ابن ابی بلاد.

پدرش از قاریان قرآن بود و یحیی خود نیز از قاریان و مولای بنی عبدالله بن غطفان و از راویان موثق و مورد اعتماد شیعه به شمار می رفت.1 شیخ طوسی وی را در زمره اصحاب امام رضا(علیه السلام) ذکر کرده و در عین حال معتقد است که او از ائمه(علیه السلام)روایتی نقل نکرده است.2 پدر او از اصحاب امام صادق، امام کاظم و امام رضا(علیهم السلام) بوده و از آن بزرگواران حدیث نقل می کرد.3 او از پدرش روایت نقل کرد.4 افرادی چون محمد بن خالد برقی5 و یحیی بن زکریا لؤلؤی از او حدیث نقل کردند. شیخ مفید با سه واسطه از او روایت می کند.6 کتاب الحدیث تألیف ابن ابی بلاد است.7 تاریخ وفات او به دست نیامد، ولی چون از اصحاب امام رضا(علیه السلام)بوده می توان او را از راویان قرن سوم یا درگذشته در حدود همین قرن دانست.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/419.
[2] ــ رجال الطوسی 395 و 517.
[3] ــ رجال النجاشی 1/102.
[4] ــ لسان المیزان 1/41.
[5] ــ الفهرست (طوسی) 177.
[6] ــ رجال النجاشی 2/419.
[7] ــ الذریعه 9/372.*

یحیی ـ ابن ابی حفصه (م حدود 90 هـ )

ابوجمیل یحیی بن یزید، معروف به ابن ابی حفصه.

ایرانی1 و از موالی عبدالملک بن مروان2 و ساکن مدینه بود3 که مدتی را در یمامه زندگی کرد. مورخان وی را شاعری خوب و بخشنده توصیف کرده اند.4 او با زیادی شاعر مناقضه شعری داشته است.5 در آغاز، پیرو دین یهود بود و به رهنمود عثمان بن عفان (خلافت 23 ـ 35 هـ ) اسلام آورد6 و حدود 90 هـ درگذشت.7 به گفته الندیم، مجموع اشعار وی بیست ورق بوده است.8

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ التراث العربی 3 / 2 / 111.
[2] ــ تاریخ مدینة دمشق 65/63 الاغانی 10/75.
[3] ــ الاعلام 8 / 177.
[4] ــ تاریخ مدینة دمشق 65 / 63.
[5] ــ الحیوان 4 / 281.
[6] ــ العقد الفرید 7 / 143.
[7] ــ الاعلام 8 / 177.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 182.*

دیگر منابع: الشعر و الشعراء 519 طبقات الشعراء (ابن معتز) 44 مختصر تاریخ دمشق 27/306 تاریخ بغداد 13/142 معجم المؤلفین 13 / 193 وفیات الاعیان 5/193.

یحیی ـ ابن بطریق (م حدود 200 هـ )

ابوزکریا یحیی بن بطریق.

نام دیگرش یوحنّا، از موالی مأمون عباسی (خلافت 198 ـ