حذاء ازدی واقفی متحد نمی دانند.14 از آثارش کتاب تفسیر ابی بصیر،15 یوم و لیلة16 و مناسک حج17 می باشد. سرانجام در سال 150 هـ درگذشت.18

پی نوشت ها

[1] ـ اختیار معرفة الرجال 173.
[2] ــ رجال الطوسی 140، 333 و 364.
[3] ــ حاوی الاقوال 4/365.
[4] ــ جامع الرواة 2/337.
[5] ــ نقد الرجال 375.
[6] ــ الفهرست (طوسی) 178.
[7] ــ جامع الرواة 2/335.
[8] ــ رجال النجاشی 2/411.
[9] ــ معجم المؤلفین 13/219.
[10] ــ الذریعه 4/251.
[11] ــ اختیار معرفة الرجال 173.
[12] ــ خلاصة الاقوال 264.
[13] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/186.
[14] ــ نقد الرجال 375.
[15] ــ الذریعه 4/251.
[16] ــ رجال النجاشی 2/411.
[17] ــ الفهرست (طوسی) 178.
[18] ــ رجال النجاشی 2/411.*

دیگر منابع: معالم العلماء 130 طرائف المقال 1/628 رجال ابن داود 371 رجال البرقی 17.

یحیی ـ اموی (120 ـ 194 هـ )

ابوایوب یحیی بن سعید بن ابان اموی کوفی قرشی.

اهل کوفه و ساکن بغداد بود و در سال 1111 یا 120 هـ زاده شد.2 از افرادی مانند یحیی بن سعید انصاری، هشام بن عروه، سلیمان اعمش،3 برید بن عبدالله بن ابی برده و ابواسحاق4 روایت کرده است. افرادی چون فرزندش سعید بن یحیی،5 احمد بن حنبل، سریج بن یونس6 و حمید بن ربیع7 از وی روایت کرده اند. رجال نویسان اهل سنت ایشان را فردی مورد اعتماد، مورخ، محدث8 و حافظ9 دانسته اند. او 74 سال عمر کرد10 و در سال 19411 یا 191 هـ 12 در بغداد درگذشت.13 کتاب مغازی رسول الله(صلی الله علیه وآله) اثر وی می باشد.14

پی نوشت ها

[1] ـ معجم المؤلفین 13/199.
[2] ــ تاریخ بغداد 14/135.
[3] ــ همان 14/132.
[4] ــ تذکرة الحفاظ 1/325.
[5] ــ الثقات 7/599.
[6] ــ تاریخ بغداد 14/132.
[7] ــ تهذیب الکمال 331/320.
[8] ــ سیر اعلام النبلاء 9/139.
[9] ــ العبر 1/245.
[10] ــ تاریخ بغداد 14/135 الکامل فی التاریخ 6/238.
[11] ــ الثقات 7/600.
[12] ــ کشف الظنون 2/1747.
[13] ــ تاریخ بغداد 14/134.
[14] ــ کشف الظنون 2/1747.*

دیگر منابع: الجواهر المضیئه 2/213 التاریخ الکبیر 8/277 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 11/213 تاریخ الاسلام 11/463 تقریب التهذیب 2/348 تاریخ جرجان 377.

یحیی ـ بجلی (زنده در قرن دوم هجری)

ابوکُدینه یحیی بن مهلّب بجلی کوفی.

از مردمان کوفه1 و از طایفه بنی ربعه بود.2 تمامی منابع، کنیه یحیی را ابوکُدینه دانسته اند، تنها الندیم آن را ابوکریمه آورده است.3 وی حدیث را از بزرگانی چون عطاء بن سائب(م 136 هـ )، حصین بن عبدالرحمان و قابوس بن ظبیان فرا گرفته و از ایشان روایت کرده است.4 عجلی و ابن حبّان از رجال شناسان اهل سنت بر وثاقت ابوکدینه تأکید کرده اند، گرچه ابن حبّان از اشتباه وی پرده برداشته است.5 ابن حجر نیز به نقل از ابن سعد، ابن معین، نسائی و ابوداود وی را موثق دانسته است.6 یحیی دارای راویان و شاگردانی بود که از آن میان افرادی چون ابراهیم بن بشیر بن سلمان، بکربن عبدالرحمان قاضی و اسحاق بن منصور را می توان نام برد.7 الندیم کتابی را در تفسیر قرآن به یحیی نسبت داده8 که حاکی از آگاهی وی به تفسیر می باشد.

پی نوشت ها

[1] ـ الثقات 7/603.
[2] ــ الطبقات الکبری 6/382.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 36.
[4] ــ التاریخ الکبیر 8/305.
[5] ــ تاریخ الثقات 475 الثقات 7/603.
[6] ــ خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 11/289.
[7] ــ تهذیب الکمال 32/5.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 36.*

دیگر منابع: طبقات المفسرین(داودی) 2/376 معجم المفسرین 2/737.

یحیی ـ برمکی (م نیمه اول قرن سوم هجری)

یحیی بن ابی بکر بن محمد برمکی حکیم.

معاصر جابر بن حیّان و از دوستان او، ولی کم سن تر از او بود.1 آقابزرگ تهرانی می نویسد: یحیی در برخی از کارها ـ احتمالا کارهای علمی و تألیف ـ با جابر همکاری و مشارکت داشت.2 برمکی دارای آثار و تألیفاتی چون الخواص الکبیر3 و سراج الظلمه و الرحمه بوده است.4 سال وفات یحیی به درستی معلوم نیست، ولی از گفته های خودش چنین استفاده می شود که پس از وفات جابر در سال 198 هـ ، مدتی طولانی در بغداد می زیسته است. سزگین احتمال داده است که وی همان ابوبکر یحیی بن خالد غسّانی باشد.5

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ التراث العربی 4/397.
[2] ــ الذریعه 12/158.
[3] ــ لغت نامه