پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 335.
[2] ــ الاعلام 8/162.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 335.
[4] ــ تاریخ الادب العربی (بروکلمان) 4/205.
[5] ــ معجم المؤلفین 13/219.
[6] ــ الاعلام 8/162.*

دیگر منابع: هدیة العارفین 2/516 لغت نامه دهخدا 6/8935 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/507.

یحیی ـ ذماری (م 145 هـ )

ابوعمرو یحیی بن حارث ذماری دمشقی غسانی شامی.

اهل شام و منسوب به ذمار، روستایی در یمن بود.1 در زمان حکومت معاویه (4
[1] ـ 60 هـ ) به دنیا آمد.2 او علم قرائت را نزد عبدالله بن عامر و واثلة بن اسقع فرا گرفت و نیز از آن دو و از افرادی چون سعید بن مسیب ابوسلام و ابواشعث صنعانی روایت نموده است. افرادی چون عراکة بن خالد، ایوب بن تمیم، مدرک بن ابوسعد و ولید بن مسلم نزد او قرائت نموده و همچنین از وی روایت کرده اند.3 او قاری دمشق4 و قلیل الحدیث5 بود که سرانجام بعد از هفتاد6 یا نود7 سال عمر در سال 145هـ 8 در دمشق9 درگذشت. عدد آی القرآن و کتاب هجاء المصحف از اوست.10

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ خلیفة بن خیاط 342.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 6/189.
[3] ــ همان.
[4] ــ غایة النهایه 2/367.
[5] ــ تهذیب الکمال 31/258.
[6] ــ تاریخ مدینة دمشق 64/106.
[7] ــ الجرح و التعدیل 9/135.
[8] ــ الثقات 5/530.
[9] ــ الانساب 3/11.
[10] ــ الفهرست (الندیم) 39.*

دیگر منابع: تقریب التهذیب 2/344 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 11/194 شذرات الذهب 1/217 التاریخ الکبیر 8/267 الکامل فی التاریخ 5/572.

یحیی ـ رازی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوجعفر یحیی بن ابی العلاء رازی بجلی کوفی.

در اصل اهل کوفه1 و صحابی امام باقر2 و امام صادق(علیهما السلام)بود3 و از امام صادق(علیه السلام)روایت کرده است.4 روایتگرانی همچون زکریا بن یحیی،5 قاسم بن اسماعیل،6 ابان بن عثمان،7 اسحاق بن عمار و جعفر بن بشیر8 از وی روایت کرده اند. او قاضی ری بود.9 رجال نویسان شیعه ایشان را از افراد مورداعتماد10 و شیعه11 به شمار آورده اند. بعضی نیز یحیی بن ابی العلاء را با یحیی بن علاء بن خالد دو نفر دانسته اند.12 کتاب الحدیث اثر او می باشد.13

پی نوشت ها

[1] ـ رجال النجاشی 2/416.
[2] ــ رجال الطوسی 140.
[3] ــ رجال البرقی 31.
[4] ــ جامع الرواة 2/324.
[5] ــ نقد الرجال 374.
[6] ــ الفهرست (طوسی) 178.
[7] ــ هدایة المحدثین 161.
[8] ــ تنقیح المقال 3/308.
[9] ــ رجال النجاشی 1/309 لسان المیزان 2/132.
[10] ــ رجال ابن داود 375 خلاصة الاقوال 182.
[11] ــ رجال النجاشی 2/416.
[12] ــ معجم رجال الحدیث 20/24.
[13] ــ الذریعه 6/372.*

دیگر منابع: منهج المقال 371 مجمع الرجال 6/248 طرائف المقال 1/627.

یحیی ـ رازی (م 258 هـ )

ابوزکریا یحیی بن معاذ بن جعفر رازی.

از اهالی ری بود.1 ایامی را در بلخ سپری کرد و سپس روانه نیشابور شد و باقی عمرش را در آن شهر گذراند. او از اسحاق بن سلیمان رازی، مکی بن ابراهیم بلخی و علی بن محمد طنافسی حدیث آموخت.2 راویانی چون ابوعثمان زاهد، ابوالعباس ماسرجسی و یحیی بن زکریا مقابری از وی حدیث نقل کرده اند.3 رازی را شخصیتی زاهد، عابد،4 صوفی و واعظ توصیف نموده اند.5 گفته اند که در بلخ وقتی با فردی علوی دیدار کرد، در پاسخ سؤال آن فرد راجع به اهل بیت(علیهم السلام)گفت: چه بگویم درباره خلقتی که با آب وحی پدید آمده و با آب رسالت استوار گشته است، آیا غیر از رایحه عطر هدایت و تقوا از آن دو، چیز دیگری به مشام می رسد.6 رازی در سال 258 هـ به گفته خطیب و دیگران7 و در سال 206 هـ به گفته الندیم8 از دنیا رفت. اثر او کتاب مراد المریدین است.9 همچنین ابن خلّکان و سُلَّمی بعضی از کلمات حکیمانه، مناجات ها و روایات منقول از او را نقل کرده اند.10

پی نوشت ها

[1] ـ الاعلام 8/172.
[2] ــ تاریخ بغداد 14/209 و 212.
[3] ــ المنتظم 12/148.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 235.
[5] ــ طبقات الصوفیه 107.
[6] ــ وفیات الاعیان 6/165. 7 ـ تاریخ بغداد 14/209 و 212.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 235.
[9] ــ همان.
[10] ــ وفیات الاعیان 6/165 طبقات الصوفیة 107.*

دیگر منابع: حلیة الأولیاء 10/51 تهذیب حلیة الاولیاء 3/256 الکواکب الدُرّیه 1/496 ثمرات القدس 174، 413، 442، 460 و 972 نفحات الأنس 53 و 54 تذکرة الاولیاء 426 طبقات الاولیاء 321.