یحیی ـ رقّی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

یحیی بن علی بن محمد رقّی.

از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است و اثری به نام الدعاء معروف به انجیل اهل بیت(علیهم السلام)دارد.1 از آنجا که صحیفه سجادیه نیز به این نام شهرت دارد و افرادی آن را روایت کرده اند، احتمال اشتباه از سوی ابن شهرآشوب جدی است.

پی نوشت ها

[1] ـ معالم العلماء 131.*

یحیی ـ سریانی (م حدود 250 هـ )

یحیی (یوحنا) بن سرابیون بن ابراهیم سریانی بغدادی، ابن سرابیون.

پزشک و دولتمرد سریانی زبان که تا نیمه قرن سوم می زیسته است. پدر وی سرابیون طبیبی از اهالی باجرما یا باجرمق، منطقه ای در شرق دجله بود و دو پسرش یوحنا و داود نیز به پزشکی می پرداختند.1 به گفته الندیم، ابن سرابیون از کارگزاران حکومت وقت بود.2 او ظاهراً به زبان عربی تسلطی نداشت و به همین دلیل تمام آثار خود را به سریانی نوشت.3 آثار او عبارت اند از: کنّاش الصغیر شامل هفت مقاله در طب کنّاش الکبیر شامل دوازده مقاله در طب که این دو کتاب در قدیم به عربی ترجمه شده است4 الاقراباذین کتاب فی عشر مقالات لجالینوس و فصول در طب عملی.5 تاریخ وفات ابن سرابیون معلوم نیست، ولی سال 250 هـ را حدود تقریبی وفات او قرار داده اند.6 بغدادی نیز او را معاصر ابوزکریای رازی دانسته و وفات وی را حدود 310 هـ اعلام کرده است.7

پی نوشت ها

[1] ـ عیون الانباء 158.
[2] ــ الفهرست (الندیم) 354.
[3] ــ تاریخ الحکماء 380.
[4] ــ الفهرست (الندیم) 354.
[5] ــ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 3/671.
[6] ــ همان.
[7] ــ هدیة العارفین 2/517.*

دیگر منابع: معجم المؤلفین 13/261 تاریخ الادب العربی (بروکلمان) 4/669 لغت نامه دهخدا 1/283 الصیدنه 44، 101، 103، 371 و 590 الحاوی الکبیر 82 و152 فرهنگ زندگی نامه ها 1/468 مقدمه بر تاریخ علم 1/704 بحوث فی تاریخ الطب و الصیدله عند العرب 358، 387 و 388.

یحیی ـ علیمی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

یحیی بن محمد بن علیم کلبی علیمی حلبی.

صحابی امام صادق(علیه السلام)1 و از ایشان2 و علی بن نعمان روایت کرده است.3 روایتگرانی مانند ابن ابی عمیر،4 عبیدالله بن احمد بن نهیک5 و احمد بن محمد بن خالد6 از وی روایت کرده اند. رجال نویسان شیعه ایشان را از افراد مورد اعتماد به شمار آورده اند.7 از آثار وی کتاب الحدیث8 و کتاب الزهد می باشد.9

پی نوشت ها

[1] ـ رجال ابن داود 375.
[2] ــ رجال النجاشی 2/412.
[3] ــ جامع الرواة 2/339. 4 ـ معجم رجال الحدیث 20/68.
[5] ــ الفهرست (طوسی) 177. 6 ـ جامع الرواة 2/339. 7 ـ خلاصة الاقوال 182.
[8] ــ الذریعه 6/373. 9 ـ طرائف المقال 1/627.*

دیگر منابع: مستدرکات علم رجال الحدیث 8/221 منهج المقال 371 مجمع الرجال6/264 تنقیح المقال 3/320 جامع المقال 94 الوجیزه 119 نقد الرجال 374.

یحیی ـ غزال (156 ـ 250 هـ )

ابوبکر یحیی بن حکم اندلسی غزال بکری جیانی.

متولد سال 156 هـ ،1 اهل اندلس و از طایفه بنی بکر بن وائل بود و با پنج تن از خلفای اموی اندلس چون هشام و دیگر خلفا رابطه نزدیکی داشت. رجال نویسان اهل سنت او را حکیم و شاعر دانسته و گفته اند که او در شعرهایش از فکاهیات استفاده کرده است.2 وی را به جهت زیبایی «غزال» لقب دادند.3 حمیدی نقل می کند که وی زمانی از طرف بعضی از امرای عصر خویش به عنوان سفیر به روم فرستاده شد. همو پاره ای از اشعار او را آورده است.4 مقری می نویسد: زمانی که یحیی با اشعار خود قصد معارضه با سوره توحید را داشت، حالتی برایش پیش آمد که منقلب شد و از این مسئله دوری کرد. او در حدود 250 هـ از دنیا رفت.5 دیوان شعر6 از آثار اوست.

پی نوشت ها

[1] ـ بغیة الملتمس 501.
[2] ــ نفح الطیب 2/254.
[3] ــ تاریخ الادب العربی (بروکلمان) 2/104. 4 ـ جذوة المقتبس 351. 5 ـ نفح الطیب 2/260 و 261. 6 ـ تاریخ التراث العربی 2/5/41.*

دیگر منابع: لغت نامه دهخدا 10/14725 معجم المؤلفین 13/193 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/480 الاعلام 8/143.