برخی گفته اند که او تا پیش از سال 43هـ زنده بوده است.7

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 314 و 315.
[2] ــ عیون الانباء فی طبقات الاطباء 151 و152.
[3] ــ الفهرست (الندیم) 314 و 315.
[4] ــ عیون الانباء فی طبقات الاطباء 151 و 152.
[5] ــ الفهرست (الندیم) 314 و315.
[6] ــ هدیة العارفین 2/513.
[7] ــ معجم المؤلفین 13/234.*

دیگر منابع: تاریخ الحکماء 354 نزهة الارواح و روضة الافراح 369 معجم الفلاسفة 683 لغت نامه دهخدا 14/21005.

یحیی ـ ندیم (24
[1] ـ 300 هـ )

ابواحمد یحیی بن علی بن یحیی بن ابی منصور ندیم، مشهور به ابن منجم.

سال 241 هـ به دنیا آمد و از پدرش علی، زبیر بن بکار، احمد بن حارث خزاز و اسحاق موصلی روایت کرده و پسرش یوسف، محمد بن احمد حکیمی، ابوبکر صولی و علی بن هارون بن علی از او روایت کرده اند.1 مرزبانی می نویسد: وی از خاندانی با فضل و ادب و خود از برجسته ترین ادیبان و شاعران روزگار خویش بود.2 گفته شده که او معتزلی بود و کتاب هایی درباره مذهب خود نوشت.3 یحیی مدتی ندیم موفق، معتضد (خلافت 279 ـ 289 هـ ) و مکتفی (خلافت 289 ـ 295 هـ ) بود. او را از جمله نظریه پردازان موسیقی که مهارت خاصی نیز در این زمینه داشت، محسوب کرده اند.4 وی سال 300 هـ در بغداد از دنیا رفت. اثر او عبارت است از: الباهر فی اخبار و اشعار شعراء مخضر فی الدولتین یعنی کسانی که دو دولت بنی امیه و بنی عباس را درک کردند.5

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 14/230. 2 ـ معجم الشعراء 435. 3 ـ تاریخ الاسلام 22/323. 4ـ دانشنامه جهان اسلام 4/396. 5ـ الفهرست(الندیم) 160 و161.

دیگر منابع: الاعلام 8/157 معجم المؤلفین 13/215 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/505 طبقات المعتزله 88 وفیات الاعیان 6/198 الکامل فی التاریخ 8/75 معجم الادباء 20/28 لغت نامه دهخدا 3/437 کشف الظنون 1/220 تاریخ التراث العربی 2/3/199 سیر اعلام النبلاء 11/457.

یحیی ـ نسّابه (214 ـ 277 هـ )

ابوالحسین یحیی بن حسن بن جعفر نسابه عقیقی علوی.

نسب وی با سه واسطه به حسین فرزند امام سجاد(علیه السلام)می رسد. وی به سال 214 هـ در مدینه متولد شد.1 نجاشی گوید: از امام رضا(علیه السلام)روایت کرده،2 ولی شیخ طوسی نام وی را در زمره راویانی قرار داده که از ائمه(علیهم السلام) روایت نکرده اند.3 نوه اش حسن بن محمد بن یحیی معروف به ابن اخی طاهر و ابن عقده از وی روایت کرده اند.4 رجال نویسان شیعه وی را عالم، دانشمند، و محدثی راستگو دانسته5 و بعضی گفته اند: او اولین کسی است که در انساب آل ابی طالب(علیهم السلام)کتاب نوشت و در سال 277 هـ در مکه از دنیا رفت.6 آثار او عبارت اند از: نسب آل ابی طالب(علیهم السلام) المسجد المناسک7 السیدة زینب (اخبار زینبات یا الثبت المصان باخبار زینبیات) الرد علی اولی الرقص و المکر فیمن کنی بابی بکر8 و اخبار المدینه.9

پی نوشت ها

[1] ـ الذریعه 2/378.
[2] ــ رجال النجاشی 2/412.
[3] ــ رجال الطوسی 517.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 179.
[5] ــ رجال النجاشی 2/412.
[6] ــ اعیان الشیعه 10/285.
[7] ــ الفهرست (طوسی) 178.
[8] ــ الذریعه 10/186 و 12/276.
[9] ــ معجم المؤلفین 13/190.*

دیگر منابع: الاعلام 8/141 خلاصة الاقوال 182 جامع الرواة 2/327 رجال ابن داود 373 تهذیب الانساب 231 الفخری فی انساب الطالبیین 58 سراج الانساب 142 عمدة الطالب 365 الشجرة المبارکه 148 مقاتل الطالبیین 450 معالم العلماء 131.

یحیی ـ وابشی (قرن سوم هجری)

یحیی بن خلف وابشی همدانی کوفی.

منسوب به وابش بن زید بن عدوان، قبیله ای از بنی منصوره1 و از محدثان موثق شیعه بود و جعفر بن عبدالله محمدی از دانش او بهره گرفت.2 از آثار او کتاب الحدیث می باشد.3 تاریخ وفات وی به دست نیامد، ولی راوی او جعفر بن عبدالله از کسانی مانند ابن ابی عمیر (م 217 هـ )، حسن بن علی بن فضال (م 224 هـ ) و حسن بن محبوب (م 224 هـ ) روایت دارد، پس می توان وابشی را معاصر آنان و از رجال قرن دوم و سوم به شمار آورد.

پی نوشت ها

[1] ـ رجال ابن داود 373. 2 ـ رجال النجاشی 2/415.
[3] ــ الذریعة 6/372.

دیگر منابع: خلاصة الاقوال 182 نقد الرجال 372 جامع الرواة 2/328 منهج المقال 370 تنقیح المقال 3/315 هدایة المحدثین 265 معجم رجال الحدیث 20/46.