می کند. هر کدام از میهمانان که بخواهند شربت بنوشند، غلامم می گوید: نخست بر محمد و آل محمد صلوات بفرست، بعد بنوش و من از طریق این غلام، شیعه و دوستدار شما اهل بیت شدم. امام غلام را دعا کرد و به من فرمود: برو که آزاد شده خدایی هستی.9 همچنین نقل شده است که یزید حارثی روزی بر امام صادق(علیه السلام)وارد شد، امام پرسید: کی هستی؟ گفت: از بنی حارث بن کعب هستم. امام فرمود: هیچ خاندانی نیست، مگر اینکه یک یا دو نفر نجیب در میان آن وجود دارد و تو نجیب بنی حارث بن کعب هستی.10

کسانی چون ابن مسکان، صفوان بن یحیی، حنان بن سدیر، عاصم بن حمید و محمد بن ابی حمزه از وی روایت کرده اند.11 تألیف حارثی کتاب الحدیث می باشد12 که گروهی از جمله محمد بن ابی حمزه آن را گزارش کرده اند.13

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 328 و 364.
[2] ــ رجال النجاشی 2/430.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 20/111.
[4] ــ رجال النجاشی 2/430.
[5] ــ رجال الطوسی 328 و 364.
[6] ــ جامع الرواة 2/346.
[7] ــ چرا که یزید حارثی می گوید: من در زمان زمامداری زیاد بن عبیدالله حارثی بر مدینه، به مدینه رفتم و زیاد از سال 133 تا 141 والی مدینه بوده است ر.ک: تاریخ الطبری، حوادث سال های 13
[1] ـ 141 هـ .
[8] ــ چون مادر ابوالعباس سفاح از این قبیله بود و اغلب مردان این قبیله در جریان دعوت بنی عباس جذب بدنه دعوت شده و از اهل بیت(علیهم السلام)فاصله گرفته بودند.
[9] ــ فروع کافی 6/411 کتاب الاشربه، ح 16.
[10] ــ اختیار معرفة الرجال 334.
[11] ــ جامع الرواة 2/346.
[12] ــ الذریعه 6/373.
[13] ــ رجال النجاشی 2/430.*

یزید ـ شعر (در عصر امام کاظم(علیه السلام))

ابواسحاق یزید بن اسحاق بن سخف غنوی شعر أرحبی.

صحابی امام صادق1 و امام کاظم(علیهما السلام)2 بود و از افرادی همچون حسن بن عطیه،3 حماد بن عثمان4 و عبدالله بن منذر5 روایت کرده است. روایتگرانی مانند محمد بن حسین،6 عبدالرحمان بن ابی نجران،7 حسن بن موسی الخشاب،8 یحیی بن زکریا بن شیبان و هیثم بن ابی مسروق9 از وی روایت کرده اند. برخی رجال نویسان شیعه ایشان را دارای مذهب شیعه،10 فردی مورد اعتماد11 و ممدوح12 و حدیث وی را صحیح دانسته اند.13 او ابتدا قائل به وقف بود و سپس با دعای امام رضا(علیه السلام) هدایت شد.14 وی دارای شعر15 و کتاب می باشد.16

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 337.
[2] ــ مستدرکات علم رجال الحدیث 8/246.
[3] ــ معجم رجال الحدیث 20/107.
[4] ــ جامع الرواة 2/342.
[5] ــ تنقیح المقال 3/325.
[6] ــ الفهرست (طوسی) 182.
[7] ــ جامع الرواة 2/342.
[8] ــ اختیار معرفة الرجال 605.
[9] ــ معجم رجال الحدیث 20/108.
[10] ــ تنقیح المقال 3/324.
[11] ــ هدایة المحدثین 267 حاوی الاقوال 2/345.
[12] ــ تنقیح المقال 3/324.
[13] ــ الوجیزه 119.
[14] ــ اختیار معرفة الرجال 605.
[15] ــ معالم العلماء 132.
[16] ــ الفهرست (طوسی) 182.*

دیگر منابع: منهج المقال 73 رجال ابن داود 377.

یزید ـ قماط (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوخالد یزید قماط کوفی.

برخی نام او را خالد نیز گفته اند.1 شیخ طوسی می نویسد که بعضی ارباب معاجم احتمال داده اند که وی با ابوخالد یزید کناسی که صحابی امام باقر و امام صادق(علیهما السلام)است، متحد باشد.2 او که از بردگان آزاد شده قبیله بنی عجل به شمار می رود، از محدثان شیعه3 و از یاران امام صادق(علیه السلام)4 بوده و از امام باقر5 و امام صادق(علیهما السلام)حدیث شنید6 و از دانش مروک بیاع الؤلؤ و حمران بن اعین نیز بهره گرفته است. راویانی مانند یحیی بن حمران حلبی، درست بن ابی منصور، ابراهیم بن عمر یمانی، علی بن عقبه7 و صفوان بن یحیی از کسانی هستند که از محضر او بهره بردند. ابوخالد از افراد مورد اعتماد بود.8 علامه از قول سید سعید صفی الدین درباره او می نویسد که وی یکی از بزرگان شیعه بود9 و با فردی زیدی مذهب مناظره کرد و بر او غالب شد و هنگامی که داستان گفت وگوی خود را با آن فرد برای امام صادق(علیه السلام)نقل کرد، امام او را تحسین و تمجید کرد.10 از آثار او به مجموعه کتاب الحدیث اشاره کرده اند.11

پی نوشت ها

[1] ـ الذریعه 6/307.
[2] ــ رجال الطوسی 140.
[3] ــ رجال النجاشی 2/430.
[4] ــ رجال البرقی 31.
[5] ــ ایضاح الاشتباه 320.
[6] ــ رجال النجاشی 2/430.
[7] ــ جامع الرواة 2/381.
[8] ــ رجال النجاشی 2/430.
[9] ــ ایضاح الاشتباه 320.
[10] ــ اختیار معرفة الرجال 411.
[11] ــ الذریعه 6/307.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 377 قاموس الرجال 9/432 معجم رجال الحدیث 20/103 تنقیح المقال 3/323 حاوی الاقوال 2/346 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/243 جامع المقال 94 التحریر الطاووسی 614 الوجیزه 119.