دیگر منابع: الجرح و التعدیل 9/202 المنتظم 12/61 البدایة و النهایه 11/16 العبر 1/362 تاریخ الاسلام 19/377 سیر اعلام النبلاء 12/141 الاعلام 8/194 معجم المؤلفین 13/241 اللباب فی تهذیب الانساب 1/512 طبقات المفسرین (داوودی) 2/377.

یعقوب ـ رازی (قرن سوم هجری)

ابویوسف یعقوب بن محمد رازی.

الندیم وی را چون هم نامش یعقوب بن محمد مصیصی، در زمره مهندسان و ستاره شناسان آورده و کتاب های الجوامع فی الحساب، حساب الخطائین، کتاب التحت و کتاب الثلاثین المسئلة الغربیه را از او می داند.1 وی همچنین مقاله دهم اقلیدس را برای ابن عمید ترجمه کرده و به خوبی از عهده آن برآمده است.2 زمان دقیق فوت وی مشخص نیست، ولی کحاله وی را از رجال قرن سوم به شمار آورده است.3

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 340. 2 ـ همان 326. 3 ـ معجم المؤلفین 13/252.

یعقوب ـ سدوسی (182 ـ 262 هـ )

ابویوسف یعقوب بن شیبه بن صلت بن عصفور سدوسی بصری بغدادی.

اهل بصره و ساکن بغداد بود. از علی بن عاصم، یزید بن هارون، روح بن عبادة و یعلی بن عبید روایت کرده و راویانی چون نوه اش محمد بن احمد بن یعقوب، یوسف بن یعقوب ازرق و دیگران از او روایت نقل کرده اند.1 رجال نویسان اهل سنت او را محدثی ثقه و فقیه دانسته اند و گفته اند که وی از ثروت و موقعیت اجتماعی برخوردار بود.2 عده ای هم او را ضعیف، ولی قابل ستایش و شیعه دانسته اند و بعضی دیگر او را فقیه مالکی ذکر کرده اند.3 وی در سال 262 هـ در بغداد درگذشت.4 آثار او عبارت اند از: کتاب فی تفضیل الحسن و الحسین(علیهما السلام) کتاب مسند امیرالمؤمنین(علیه السلام) و اخباره فی الجمل و صفین و النهروان و فضائله و تسمیة من روی عنه من اصحابه5 المسند الکبیر فی الحدیث که پنج جلد است6 و مسند عمار بن یاسر.7

پی نوشت ها

[1] ـ تاریخ بغداد 14/281.
[2] ــ سیر اعلام النبلاء 2/476 و 478.
[3] ــ تنقیح المقال 3/331.
[4] ــ تاریخ الاسلام 20/203.
[5] ــ الفهرست (طوسی) 265.
[6] ــ هدیة العارفین 2/537.
[7] ــ رجال النجاشی 2/429.*

دیگر منابع: تذکرة الحفاظ 2/577 جامع الرواة 2/347 طبقات الحفاظ 258 البدایة و النهایه 11/35 المنتظم 12/186 شذرات الذهب 2/146 الوجیزه 120 منهج المقال 375 معجم رجال الحدیث 20/141 الذریعه 21/27 معجم المؤلفین 13/249.

یعقوب ـ سرّاج (در عصر امام صادق(علیه السلام))

یعقوب سراج کوفی.

برخی اتحاد وی را با یعقوب بن ضحاک محتمل دانسته اند.1 یعقوب از راویان شیعه2 و از بزرگان اصحاب امام صادق(علیه السلام)3 بود و از آن امام4 و جابر روایت نموده است. روایتگرانی مانند محمد بن سنان5 و حسن بن محبوب نیز از جمله کسانی هستند که از او روایت کرده اند.6 سراج از یاران خاص امام صادق(علیه السلام) و رازدار ایشان، از فقهای مورد اعتماد و فردی صالح بود.7 برخی مانند غضائری وی را تضعیف کرده، ولی علامه روایات او را مورد قبول دانسته است.8 کتاب الحدیث از آثار اوست.9

پی نوشت ها

[1] ـ معجم رجال الحدیث 20/156 و قاموس الرجال 9/362.
[2] ــ رجال النجاشی 2/428.
[3] ــ الارشاد 288.
[4] ــ نقد الرجال 378.
[5] ــ معجم رجال الحدیث 20/155 و156.
[6] ــ الفهرست (طوسی) 180.
[7] ــ الارشاد 288.
[8] ــ خلاصة الاقوال 186.
[9] ــ الذریعه 6/373.*

دیگر منابع: رجال ابن داود 379 جامع الرواة 2/347 الوجیزه 120 تنقیح المقال 3/330 مستدرکات علم رجال الحدیث 8/273 مجمع الرجال 6/274 طرائف المقال 1/630 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/600 مناقب آل ابی طالب 4/347.

یعقوب ـ سیرافی

یعقوب ـ سیرافی (زنده در قرن سوم هجری)

یعقوب بن ماهان سیرافی.

از پزشکان مشهور قرن سوم بود.1 ابن ابی اصیبعه در عین حال که او را سیرافی دانسته، اما در طبقه پزشکان سریانی که در دولت عباسی بودند، یاد کرده است.2 اطبای سریانی در نواحی جنوبی ایران می زیستند و پزشکان جندی شاپوری غالباً از این گروه بوده اند و می توان گفت که ابن ماهان با اینکه خود و یا خاندانش از سیراف فارس بوده به احتمال، پرورش او نزد استادان سریانی یا در سرزمین سریانیان مانند شام بوده است. وی زبان سریانی را خوب