سال 180 هـ درگذشت و اشعاری در پنجاه ورقه به یادگار نهاد.6

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الشعراء 445.
[2] ــ فرهنگ زندگی نامه ها 520.
[3] ــ معجم الشعراء 445.
[4] ــ تاریخ التراث العربی 2/4/200.
[5] ــ الاعلام 8/245.
[6] ــ تاریخ التراث العربی 2/4/200.*

یوسف ـ قسّ (زنده پس از 295 هـ )

یوسف ساهر سحر قسّ.

در زمان مکتفی عباسی (خلافت 289 ـ 295 هـ ) می زیست و با صناعت طب آشنا بود.1 او عقیده داشت که خواب نظیر مرگ است و طبیب در تلاش برای فراهم کردن اسباب حیات است، لذا به مقداری که جسمش آرامش پیدا کند استراحت می کرد، مقدار کمی از شب را می خوابید و بقیه اوقات خود را در طلب علم و مشورت با مریض های خود می گذرانید و بدین جهت لقب ساهر گرفت. برخی نیز وجود مرض سرطان را در پیشانی او که مانع از خوابیدن او می شد، علت نامگذاری او به این لقب دانسته اند. کتاب الکنّاش از آثار اوست و کسی که این کتاب را به دقت مطالعه کند. متوجه ابتلای او به مرض سرطان می شود.2 او در کتاب خود داروهای امراض را ذکر کرده و اکثر مطالب آن را با تجربه به دست آورده است. این کتاب به دو قسم تقسیم شده که قسم اول آن متشکل از شش باب و برخلاف ترتیب اعضا می باشد.3 زمان فوت وی به دست نیامده، ولی پیش از سال 295 هـ زنده بوده است.4

پی نوشت ها

[1] ـ الفهرست (الندیم) 356.
[2] ــ تاریخ الحکماء 392.
[3] ــ عیون الانباء 278.
[4] ــ معجم المؤلفین 13/302.*

دیگر منابع: تاریخ پزشکی ایران 189.

یوسف ـ قطان (حدود 160 ـ 253 هـ )

ابویعقوب یوسف بن موسی بن راشد کوفی قطان رازی.

در حدود 160 هـ متولد شد.1 ابویعقوب در اصل اهوازی و ساکن بغداد بود و در ری تجارت می کرد.2 از جریر بن عبدالحمید، ابوخالد سلیمان بن حیان و دیگران روایت نقل کرده است.3 ترمذی، ابوداود، بخاری و دیگران از او روایت کرده اند.4 رجال نویسان اهل سنت او را محدثی ثقه و راستگو دانسته اند. اثر او تفسیر می باشد.5 او سرانجام در صفر سال 253 در بغداد درگذشت.6

پی نوشت ها

[1] ـ سیر اعلام النبلاء 12/221.
[2] ــ تاریخ بغداد 14/304.
[3] ــ تاریخ الاسلام 19/380.
[4] ــ سیر اعلام النبلاء 12/221.
[5] ــ الفهرست (الندیم) 37.
[6] ــ تاریخ بغداد 14/304.*

دیگر منابع: تهذیب الکمال 32/465 الجرح و التعدیل 9/231 التاریخ الصغیر 2/366 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 11/425 تقریب التهذیب 2/383 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/659 طبقات الحنابله 1/421 الثقات 9/289.

یوسف ـ کوفی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

ابوامیه یوسف بن ثابت بن ابی سعده کوفی.

صحابی امام جعفر صادق(علیه السلام)می باشد1 و از آن بزرگوار روایت نقل کرده است.2 روایتگرانی همچون ثعلبة بن میمون3 و ابن بکیر4 از او روایت کرده اند. برخی رجال نویسان ایشان را مورد اعتماد دانسته اند.5 مذهب او را امامی ذکر کرده اند.6 وی دارای کتاب البشارات می باشد7 که ثعلبة بن میمون آن را نقل کرده است.8 کتاب الحدیث از دیگر آثار اوست.9

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 337.
[2] ــ رجال النجاشی 2/430.
[3] ــ رجال البرقی 181.
[4] ــ معجم رجال الحدیث 20/164.
[5] ــ رجال ابن داود 380.
[6] ــ رجال النجاشی 2/430 الفهرست (طوسی) 181.
[7] ــ معالم العلماء 32.
[8] ــ همان 132.
[9] ــ الذریعه 6/374.*

دیگر منابع: تنقیح المقال 3/335 جامع الرواة 2/351 دائرة المعارف الشیعیة العامه18/641 مجمع الرجال 6/279 خلاصة الاقوال 184 هدایة المحدثین 268 منهج المقال 375 نقد الرجال 380 جامع المقال 95 رجال البرقی 29.

یوسف ـ لقوه (م حدود 200 هـ )

ابویعقوب یوسف بن حجاج (صیقل) بن یوسف ثقفی واسطی، ملقب به لقوه و ابن صیقل.

کاتب و شاعری1 که در کوفه زاده شد و رشد یافت و بعدها در واسط اقامت گزید.2 او پدر حجاج بن یوسف، معروف به ابن شاعر و از حفاظ حدیث می باشد.3 ابن صیقل برخلاف پدرش، فردی فاسق بود4 و آشکارا مرتکب فسق و فجور می شد. در مجالس هادی عباسی (خلافت 169 ـ 170 هـ ) حضور یافته و شعر می سرود. پس از