هادی از شعرای دستگاه هارون الرشید (خلافت 170 ـ 193 هـ ) شد. ابن صیقل معاصر ابونواس بود و با او مصاحبت داشت و از یکدیگر بهره گرفته اند.5 افرادی چون ابن منیح، حسن بن طیب شجاع و ابن عفیر انصاری اشعار او را روایت کرده اند.6 در شعر یوسف نوعی سادگی، روانی و لطافت وجود دارد. گویند که ابن صیقل روزی گروهی از شعرا را دید که نوشته هایی در دست گرفته، می چرخاندند. گفت که خدا چنین سرنوشتی را برایتان رقم زده است و به ابراهیم موصلی روی کرد و گفت که ما با هزلیات و سخنان مسخره به صله و عطایا می رسیدیم، ولی این بیچاره ها هر چه تلاش می کنند حتی سروده های جدی آنان خریداری ندارد و کسی چیزی به آنان عطا نمی کند.7 اثر وی پنجاه ورقه شعر می باشد.8 قصیده بلند حرفیه از جمله آن اشعار است.9 ابن صیقل در حدود 200 هـ درگذشت.10

پی نوشت ها

[1] ـ معجم الادباء 20/59.
[2] ــ الاعلام 8/224.
[3] ــ همان.
[4] ــ الاغانی 33/217.
[5] ــ الاعلام 8/224.
[6] ــ الاغانی 33/217.
[7] ــ الاعلام 8/224.
[8] ــ الفهرست (الندیم) 186 و 191.
[9] ــ معجم الشعراء 444.
[10] ــ فرهنگ زندگی نامه ها 1/530.

دیگر منابع: معجم الشعراء 443 تاریخ الحکماء 188 خلاصة تهذیب تهذیب الکمال 2/209 ، ذیل حجاج بن یوسف تاریخ التراث العربی 2/4/216 الذریعه 17/113 دائرة المعارف الشیعیة العامه 18/642 لغت نامه دهخدا 12/17429.

یوسف ـ مغامی (م 288 هـ )

ابوعمر یوسف بن یحیی بن یوسف ازدی قرطبی مغامی مالکی.

از نسل ابوهریره، اهل مغامة از طلیطله اندلس1 و بزرگ شده قرطبه2 و ساکن قیروان بود.3 از یحیی بن یحیی، عبدالملک بن حبیب، سعید بن حسان و دیگران حدیث آموخت و نقل کرد.4 مغامی استاد محمد بن یحیی بن مهدی در فقه بود.5 رجال نویسان اهل سنت وی را فقیهی توانا و از بزرگان مالکی و آشنا به ادبیات عرب و اکثر علوم دانسته اند.6 او برای تدریس و فراگیری علوم به مصر، صنعا و مکه مسافرت کرد.7 سال وفات او را به اختلاف از سال 283 تا 288 هـ ذکر کرده اند.8 آثار او عبارت اند از: فضائل مالک بن انس فضائل عمر بن عبدالعزیز و نوشته ای ده جزئی بر ردّ امام شافعی.9

پی نوشت ها

[1] ـ سیر اعلام النبلاء 13/336، 337.
[2] ــ الاعلام 8/257.
[3] ــ العبر 1/415.
[4] ــ تاریخ الاسلام 21/339.
[5] ــ طبقات الفقهاء 155.
[6] ــ سیر اعلام النبلاء 13/337.
[7] ــ بغیة الوعاة 2/363.
[8] ــ تاریخ الاسلام 21/339.
[9] ــ معجم المؤلفین 13/344.*

دیگر منابع: دول الاسلام 158 شذرات الذهب 2/198 اللباب فی تهذیب الانساب 3/240 ایضاح المکنون 1/197 هدیة العارفین 2/549.

یونس ـ أزدی (در عصر امام صادق(علیه السلام))

یونس بن ظبیان ازدی کوفی.

از راویان شیعه1 و از اصحاب و یاران امام صادق(علیه السلام)2 بوده و از ایشان روایت کرده است.3 محدثانی نیز مانند محمد بن موسی حوراء،4 محمد بن عیسی،5 ذبیان بن حکیم و صالح بن عقبه از جمله کسانی هستند که از او بهره برده اند.6 برخی از رجال نویسان ایشان را در نقل روایت ضعیف،7 فردی غالی و وضّاع حدیث دانسته8 و احادیث او را قابل استناد نمی دانند.9 در مقابل، برخی دیگر همچون ابن قولویه، علی بن ابراهیم و ابن شهرآشوب او را از محدثان مورد اعتماد توصیف کرده اند.10 او دارای کتاب الحدیث می باشد.11

پی نوشت ها

[1] ـ رجال الطوسی 336.
[2] ــ رجال النجاشی 2/430.
[3] ــ خلاصة الاقوال 266.
[4] ــ الفهرست (طوسی) 182.
[5] ــ اختیار معرفة الرجال 363. 6 ـ جامع الرواة 2/356. 7 ـ رجال النجاشی 2/423.
[8] ــ خلاصة الاقوال 266. 9 ـ رجال ابن داود 527. 10 ـ معجم رجال الحدیث 20/197. 1
[1] ـ الذریعه 6/374.*

دیگر منابع: تنقیح المقال 3/337 قاموس الرجال 9/485 مجمع الرجال 6/283 منهج المقال 376 جامع المقال 95 الوجیزه 120 رجال البرقی 30.

یونس ـ اسدی (حدود 125 ـ 208 هـ )

ابومحمد یونس بن عبدالرحمان اسدی.

اهل قم1 و از موالی علی بن یقطین بود.2 تاریخ و محل ولادت وی به درستی روشن نیست. کشّی می گوید: یونس در اواخر خلافت هشام بن عبدالملک (105 ـ 125 هـ ) زاده شد3 که در این صورت سال تولد او باید حدود 125 هـ بوده باشد. وی از اصحاب امام کاظم و امام رضا(علیهما السلام)بود4 و احادیث بسیاری از آن دو بزرگوار نقل کرده است. به