آدم سبب برتری بر ملائکه نمیشود زیرا ملائکه را میرسد که بگویند اگر بما هم آموخته بودی می دانستیم جواب اینکه خداوند متعال تعلیم بآدم همان عرضه داشتن اسماء بود که بر ملائکه هم عرضه داشت ولی آدم چون دارای قوه عاقله بود فورا درک کرد ولی ملائکه از این قوه بی بهره بودند برای فرا گرفتن احتیاج بتعلیم و تدریس داشته ولی خودشان از این سرّ غافل بودند که خداوند میفرماید ﴿أَ لَمْ أَقُلْ لَکُمْ إِنِّی أَعْلَمُ غَیْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْض﴾

(امر سوم)

علم غیب مختص بخداوند است چنان که مفاد بسیاری از آیات شریفه است ﴿فَلا یُظْهِرُ عَلی غَیْبِهِ أَحَداً﴾ (1) و آیه شریفه از زبان پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم میفرماید ﴿لَوْ کُنْتُ أَعْلَمُ الْغَیْبَ لَاسْتَکْثَرْتُ مِنَ الْخَیْرِ﴾ (2)

و امّا اینکه علم غیب چیست باید گفته شود که غیب امری اضافی است ما بین غائب و مغیب عنه و این امر مقول بتشکیک بوده و نسبت باشخاص متفاوت است یعنی ممکن است امری برای زید غیب باشد در صورتی که برای عمرو معلوم است یا فلان چیز از حواس ظاهری غایب است ولی از عقل پوشیده نیست و اینکه گفته میشود خدا عالم بغیب است یعنی باموری که بر بندگان پوشیده است و لذا در حکمت ثابت شده است که علم خدا حضوری است نه حصولی ﴿أَحاطَ بِکُلِّ شَیْ ءٍ عِلْماً﴾ (3) ﴿وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ ءٍ عَلِیمٌ﴾ (4)

(1) بر علم غیب خدا آگاه نیست هیچکس سوره جن آیه 26

(2) اگر من علم غیب داشتمی موجب زیادی خیر و خوبی من بود سوره اعراف آیه 188

(3) از لحاظ علم بهمه چیز احاطه و تسلط دارد سوره طلاق آیه 12

(4) و او بهر چیز داناست