درخواست تألیف کتاب را پس از بیست سال پاسخ گفته باشد، بنابراین طبیعی این است که کلینی مدت ها قبل از درخواست تألیف، در فکر تألیف این کتاب بوده و سال ها صرف تهیۀ مقدمات کار کرده و تنها تنظیم نهایی کتاب پس از درخواست سائل صورت گرفته باشد. (1)

شیخ مفید کتاب کافی را «من أجلّ کتب الشیعة و أکثرها فائدة» می داند. (2)

شهید اوّل (786ق) در وصف آن می گوید: لم یعمل للإمامیة مثله، (3)نظیر این داوری را محقق کرکی (م 940ق) ارائه کرده است. (4)

ملا محمد تقی مجلسی (م 1070ق) می گوید: لم یصنّف فی الإسلام مثله (5)ستایش از این کتاب در کلام سایر بزرگان و فقها تکرار شده است.

دیدگاه دانشمندان دربارۀ احادیث کافی

دربارۀ اعتبار احادیث کافی دیدگاه های چندی میان دانشمندان امامی دیده می شود.

دیدگاه نخست: هرچند کتاب کافی از کتب مرجع و معتمد بوده و مدار استنباط احکام می باشد، ولی این بدان معنا نیست که احادیث آن به ارزیابی سندی نیازمند نباشد. این دیدگاه اکثریت علما بویژه علمای اصولی مسلک می باشد.

دیدگاه دوم: تمام احادیث این کتاب قطعی الصدور می باشند. این دیدگاه از سوی اخباریان افراطی همچون ملا امین استرابادی و ملا خلیل قزوینی مطرح شده است.

دیدگاه سوم: تمام احادیث این کتاب، حجّت و معتبر است، هرچند صدور آن قطعی نباشد. این دیدگاه اخباریان معتدل می باشد.

دیدگاه چهارم: احادیث این کتاب، همگی ذاتا معتبر است و نیاز به بحث سندی

(1) تجرید الأسانید، ج 1، ص 12.

(2) تصحیح الاعتقاد، ص 70 در نقل محدث نوری حرف «من» نیامده است، خاتمۀ مستدرک، ج 21، ص 464.

(3) بحار الأنوار، ج 107، ص 188.

(4) بحار الأنوار، ج 108، ص 63، و نیز ص 75.

(5) بحار الأنوار، ج 110، ص 69. [1]