ندارند، ولی در هنگام تعارض احادیث، مراجعه به اسناد آنها تعیین کننده می باشد.

این دیدگاه را مرحوم مجلسی در مقدمۀ مرآة العقول ارائه داده، وی مسلک خود را مسلکی بینابین اخباری و اصولی می داند، البته در دیدگاه سوّم نوعی ابهام دیده می شود که آیا معتقدان بدان در هنگام تعارض احادیث از مراجعه به اسناد خودداری می ورزند یا خیر؟

دیدگاه درست: بهر حال، ظاهراً نظر دانشمندان نزدیک به عصر کلینی، همان نظر نخست باشد، شیخ مفید و سید مرتضی به صراحت برخی از احادیث کافی را نادرست می دانند و صدور آنها را از ائمۀ معصومین علیهم السلام انکار می کنند. (1)

شیخ طوسی نیز در مواردی چند به ضعف سند روایت کافی تصریح کرده است، (2)بویژه وی دربارۀ «سهل بن زیاد» - که نزدیک به دو هزار روایت از وی در کافی نقل شده - می گوید: و هو ضعیف جدا عند نقّاد الأخبار (3)مقایسه کنید با رجال شیخ. (4)

تعبیر «ضعیف جداً» در کتاب های تهذیب و استبصار دربارۀ راویان دیگری بکار رفته که نام همگی در کافی بکار رفته و گاه کلینی بسیار از آنها روایت کرده است:

- محمد بن سنان، (5)از وی بیش از چهارصد روایت در کافی نقل شده است.

- علی بن حدید، (6)وی در بیش از هفتاد روایت کافی واقع است.

- أبو البختری وهب بن وهب، (7)وی در حدود 20 حدیث در کافی دارد.

- أحمد بن هلال، (8)از وی ده روایت در کافی نقل شده است.

این قرائن و قرائن دیگر نشان می دهد که شیخ طوسی به اعتبار سندی احادیث کافی معتقد نیست و بررسی اسناد این کتاب را لازم می داند.

(1) معجم رجال الحدیث، ج 1، ص 31 - 34؛ مع الکلینی و کتابه الکافی، ص 243 - 246.

(2) معجم الرجال، ج 1، ص 28.

(3) الاستبصار، ج 3، ص 261، ذیل ح 935.

(4) رجال الشیخ، ص 387، ش 5699.

(5) تهذیب، ج 7، ص 361، ذیل ح 1464؛ الاستبصار، ج 3، ص 224، ذیل ح 811.

(6) الاستبصار، ج 3، ص 95، ذیل ح 325 و نیز ج 1، ص 40، ذیل ح 112.

(7) تهذیب، ج 9، ص 77، ذیل ح 325 و نیز الاستبصار، ج 1، ص 48، ذیل ح 134؛ ج 4، ص 89، ح340.

(8) الاستبصار، ج 3، ص 351، ذیل ح 1253 و نیز ج 3، ص 28، ذیل ح90؛ تهذیب، ج 9، ص 204، ح 812 أ

دربارۀ دیدگاه شیخ صدوق دربارۀ کافی گفته اند که چون وی در مورد برخی روایات کافی با صراحت می گوید که بدانها فتوا نمی دهد، بنابراین وی تمام احادیث کافی را صحیح نمی داند.