- سماعة بن مهران، (1)نام وی در بیش از 350 روایت کافی دیده می شود.

- وهب بن وهب (2)وی در حدود 20 روایت در کافی دارد.

بنابراین اگر به فرض شیخ صدوق روایات این افراد را در کافی صحیح بداند، این امر با اعتماد به قرائن خارجی است و نه با تکیه بر قرائن داخلی (اعتبار راویان سلسلۀ اسناد) .

با عنایت به آنچه گذشت درمی یابیم که دیدگاه اخباریان در میان دانشمندان مهم عصور گذشته سابقه ندارد، بویژه دیدگاه افراطی آنها مبنی بر قطعی الصدور بودن احادیث کافی که مؤلف هم بدان باور نبوده است، لذا با تعبیر «أرجو أن یکون بحیث توخیت» دربارۀ تألیف خود یاد می کند (3). (4)

دیدگاه اخباریان افراطی

ادعای عرضۀ کافی بر امام زمان علیه السلام

دیدگاه اخباریان افراطی مبنی بر قطعی الصدور بودن احادیث کافی ، دیدگاه ضعیف و غیر قابل اعتنایی است و نیاز به بررسی تفصیلی دربارۀ آنها نیست، ما در اینجا تنها به بررسی ادعای عرضۀ کافی بر حضرت مهدی عجل اللّه تعالی فرجه می پردازیم که می تواند به عنوان دلیل بر قطعی الصدور بودن یا قطعی الاعتبار بودن احادیث کافی مطرح گردد.

گاه بدون ارائۀ هیچ مدرک گفته می شود که این کتاب پس از اتمام تألیف توسّط نواب اربعه بر حضرت عرضه شده و حضرت فرموده یا بر نسخۀ عرضه شده نگاشته:

« الکافی کاف لشیعتنا» ، این سخن که به نقل ملا خلیل قزوینی از برخی مشایخ عصر خود ذکر شده هیچ مدرک روایتی ندارد. چنانچه محدث استرابادی که خود احادیث

(1) الفقیه، ج 2، ص 121، ذیل ح 1902.

(2) الفقیه، ج 4، ص 35، ذیل ح 5023.

(3) مقدمۀ کافی.

(4) منابع: - دروس رجالی آیت اللّه شبیری زنجانی، جلسۀ 11 و 12 (نوار این درس ها موجود است) ؛ معجم رجال الحدیث، ج 1، ص 22 - 36؛ [1] مع الکلینی و کتابه الکافی، 239 - 246.