مثال دوم:

علی بن إبراهیم عن أبیه عن النوفلی عن السکونی عن أبی عبد اللّه علیه السلام قال قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله. . . . (1)

3. و بإسناده قال قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله. . .

آغاز حدیث دوم را صدوق در أمالی خود و ثواب الأعمال (2)با سند خود از اسماعیل بن مسلم سکونی نقل کرده است.

مثال سوم:

محمد بن إسماعیل عن الفضل بن شاذان عن ابن أبی عمیر عن عبد الرحمن بن الحجّاج. . . . (3)

10. و بإسناده عن ابن أبی عمیر عن عبد الرحمن. . .

ظاهر سیاق آن است که طریق دو حدیث یکسان است، شیخ طوسی در تهذیب و استبصار روایت دوم را با همان سند قبل از کلینی نقل کرده است (4)و هم چنین در وسائل (5)با توجه به آنچه گذشت تردیدی بر جای نمی ماند که مراد از «بإسناده» همان بهذا الإسناد می باشد.

در مورد قسم دوّم بحثی دیگر مطرح است که مرجع ضمیر «قال» کدام است؟ به مثال های زیر توجه نمایید.

مثال اول:

علی بن إبراهیم عن أبیه عن النوفلی عن السکونی عن أبی عبد اللّه علیه السلام قال قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله. . . . (6)6. و بإسناده قال قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله. . . .

(1) کافی، ج 5، ص 3، ح 2.

(2) ثواب الأعمال، ص 225، ح 4.

(3) کافی، ج 7، ص 31، ح 9.

(4) تهذیب، ج 9، ص 153، ح 3؛ الاستبصار، ج 4، ص 106، ح 2.

(5) وسائل الشیعة، ج 19، ص 206، ح 24436 و ص 236، ح 24492.

(6) کافی، ج 2، ص 79، ح 5.