شبیه این سند در کافی متکرر است. (1)

مثال دوم:

حمید بن زیاد عن الحسن بن محمد بن سماعة عن وهیب بن حفص عن أبی بصیر عن أبی عبد اللّه علیه السلام. . . . (2)

3. و بإسناده قال قال أبو جعفر علیه السلام. . . .

مثال سوم:

محمد بن یحیی عن أحمد بن محمد عن علی بن النعمان عن عبد اللّه بن مسکان عن داود بن فرقد عن أبی سعید الزهری عن أبی جعفر و أبی عبد اللّه علیهما السلام. . . . (3)

و بإسناده قال قال أبو جعفر علیه السلام. . . . (4)

مثال چهارم:

عدة من أصحابنا عن أحمد بن محمد عن ابن فضّال عن علی بن عقبة عمن ذکره عن أبی عبد اللّه علیه السلام قال کانت زمزم. . . . (5)

2. و بإسناده قال ذکرت زمزم عند أبی عبد اللّه علیه السلام فقال. . . . (6)

مرجع ضمیر مستتر در قال - پس از بإسناده - در مثال اول ابو عبد اللّه علیه السلام است که در حدیث قبلی هم ضمیر به وی بازگشته است.

در مثال دوم دو احتمال وجود دارد: احتمال اول، رجوع ضمیر به راوی آخر (أبی بصیر) . احتمال دوم، رجوع ضمیر به ابو عبد اللّه علیه السلام، دربارۀ این سند در توضیح الاسناد بحث کرده ایم.

در مثال سوم ظاهراً ضمیر به راوی اخیر (أبی سعید زهری) باز می گردد.

در مثال چهارم باید نحوۀ قراءت «ذکرت» را در نظر گرفت، اگر این کلمه به صیغۀ معلوم و متکلم وحده قرائت شود: ذَکَرْتُ، ضمیر به راوی اخیر (من ذکره) باز

(1) کافی، ج 2، ص 79، ح 5.

(2) مانند: ج 5، ص 3، ح 3، و ص 143، ح 9، و ص 332، ح 3، و ج 4، ص 517، ح 4.

(3) کافی، ج 2، ص 496، ح 2.

(4) ج 5، ص 56، ح4.

(5) ص 57، ح 5.

(6) ج 1، ص 386، ح1.