از واژۀ «الصادق علیه السلام» به تنهایی یا با نام یا کنیه بهره می گیرد، مثلاً این لقب در حدود 670 مورد در فقیه بکار رفته با این که در کافی تنها در 5 مورد این لقب دیده می شود. این تغییرات در جهت پرهیز از عبارات وهن آمیز صورت گرفته است.

لذا برای یافتن تعبیر اصلی راویان از امام صادق علیه السلام و سایر امامان باید به کتبی غیر از کتب کلینی و صدوق رحمهما اللّه رجوع کرد. (1)

4. اختصار در نام راویان

احادیث کافی را که در مصادر آن دنبال می کنیم، چه بسا با عنوان کامل تری روبه رو می شود، برخی از این تغییرات را ممکن است اختلاف نسخه تلقی کنیم. (2)

ولی کثرت این اختلافات و بویژه پاره ای از تفاوت ها ما را به این نتیجه می رساند که شیخ کلینی در نام راویان اختصار روا می داشته، این کار ظاهراً در راستای یکدست کردن عناوین صورت گرفته است:

الحارث بن محمد أبی جعفر الأحول خ الحارث بن محمد الأحول. (3)

أحمد بن الحسن بن علی بن فضّال عن عمرو بن سعید المدائنی خ أحمد بن الحسن بن علی عن عمرو بن سعید. (4)

أبی المغراء حمید بن المثنی العجلی خ أبی المغراء العجلی (محاسن: 413/16 خ کافی 6: 279/5) و با حذف العجلی نیز (محاسن: 429/245 خ کافی 6: 291/3) .

سماعة بن مهران خ سماعة (محاسن: 455/381 خ کافی 6: 263/1 و 272/3)

(محاسن: 458/393 خ کافی 6: 271/4) .

الحسن بن محبوب خ ابن محبوب. (5)

(1) رسالۀ «أحسن الفوائد فی أحوال المساعد» ، مجلۀ تراثنا، شمارۀ 53 و 54، ص 232 - 234) . بویژه ر. ک. رجال کشی، ص 446، ش 839.

(2) محاسن، ص 447، ح 14 خ کافی، ج 6، ص 269، ح 8.

(3) محاسن، ص 350، ح 30 خ کافی، [1] ج 4، ص 283، ح2.

(4) بصائر الدرجات، ص 315، ح 4 خ کافی، [2] ج 1، ص 257، ح 4.

(5) محاسن، ص 348، ح 23 خ کافی، [3] ج 4، ص 283، ح 4.