گفتنی است که گاه در برخی عناوین، افزوده های تفسیری در کافی دیده می شود که موارد آنها اندک بوده و می توان آنها را اختلاف نسخه دانست.

محمد بن عیسی خ محمد بن عیسی بن عبید. (1)

الصبّاح خ صبّاح الحذاء. (2)

5. حذف برخی از عناوین عطفی

أبی القاسم و یعقوب بن یزید عن زیاد بن مروان القندی خ یعقوب بن یزید عن زیاد بن مروان. (3)

گمنام یا ضعیف بودن «أبو القاسم» و بی نیازی از ذکر وی می تواند علت حذف باشد.

و نیز در هنگام اخذ روایت از دو مصدر گاه از یک مصدر تنها برخی از راویان هم عرض ذکر می گردد:

أبیه و عمرو بن عثمان و أیوب جمیعا عن ابن المغیرة خ عمرو بن عثمان عن عبد اللّه بن المغیرة، (4)سند کافی تحویلی است و از دو مصدر گرفته شده و احتمالاً اصل روایت از طریق دیگر: «علی بن إبراهیم عن أبیه» بوده است.

در هنگام اخذ از دو مصدر، گاه کلینی تمام راویان معطوف یک مصدر را حذف و به جای آن «عمن ذکره» نهاده است:

محمد بن الحسین و یعقوب بن یزید عن ابن أبی عمیر خ علی بن إبراهیم عن أبیه و محمد بن یحیی عن محمد بن الحسن عمن ذکره جمیعا عن ابن أبی عمیر، (5)احتمالاً در این مورد هم اصل روایت از کتاب علی بن ابراهیم گرفته شده و طریق محمد بن

(1) بصائر الدرجات، ص 20، ح 3 خ کافی، [1] ج 1، ص 389، ح 2.

(2) محاسن، ص 350، ح 31 خ کافی، [2] ج 2، ص 543، ح 9 و بویژه ج 4، ص 483، ح 1.

(3) محاسن، ص 532، ح 791 خ کافی، [3] ج 6، ص 349، ح 20.

(4) محاسن، ج 1، ص 30، ح 18 خ کافی، [4] ج 2، ص 518، ح 2.

(5) بصائر الدرجات، ص 214، ح 12 خ کافی، [5] ج 1، ص 229، ح 6.