ب) ضعف متن

در لابه لای روایات معتبر و ارزشمند فراوان کافی ، به ندرت روایاتی نیز یافت می شود که متن آنها مورد انتقاد محققان واقع شده است. هرچند برخی از این انتقادها قابل پاسخ بوده و معنای صحیحی برای برخی از این روایات می توان یافت.

نمونه هایی از روایات ضعیف المتن در کافی

1. روایات عددیه ماه رمضان: مانند: «. . . عن معاذ بن کثیر عن أبی عبداللّه علیه السلام قال:

شهرُ رمضانَ ثلاثونَ یوماً لا ینقُصُ و اللّهِ أبدا» . (1)

از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود: ماه رمضان سی روز است و به خدا قسم هرگز کم نمی شود.

مرحوم کلینی سه روایت را که همین معنا را می رسانند نقل کرده است. علت ضعف این حدیث مخالفت داشتن با واقعیت خارجی و شواهد علمی است، زیرا روشن است که ماه رمضان نیز مانند سایر ماه های قمری کم و زیاد می شود. شیخ مفید در رسالة العددیة خود از این روایات با عنوان احادیث شاذ، مجهول السند و غیر معتمد یاد کرده است. (2)

2. روایاتی که شائبه 13 امامی دارد: مرحوم کلینی در باب «ما جاءَ فی الاثنی عَشَر والنّصِ عَلَیهِم علیهم السلام» روایاتی را نقل کرده است که ظاهر شش مورد از آنها احتمال سیزده امام را به ذهن خواننده القا می کند.

مثلاً: «. . . عن علی بن سماعَةَ عن علی بنِ الحسنِ بن رِباطٍ عن ابن اذَیَنةَ عن زُرارَةَ قال: سمعتُ أبا جعفرٍ علیه السلام یقول: الاثنا عَشَر الامامِ من آلِ مُحمَّدٍ علیهم السلام کُلُّهم مُحَدَّثٌ مِن وُلدِ رسولِ اللّه صلی الله علیه و آله و مِن وُلدِ علیّ و رسولُ اللّهِ و علیّ علیه السلام هُما الوالدان» . (3)

زراره گوید: شنیدم امام باقر علیه السلام می فرمود: دوازده امام از خاندان محمد صلی الله علیه و آله و همه محدَّث (4)هستند و از فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله و علی علیه السلام اند.

(1) الکافی، ج 4، ص 79. [1]

(2) ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج 1، ص 29-33؛ نیز: سید مرتضی، رسایل المرتضی، ج 1، ص 157.

(3) الکافی، ج 1، ص 531، ح 7. [2]

(4) محدَّث کسی است که فرشته با او سخن می گوید و او صدا را بشنود ولی صورتش را نبیند (رک: الکافی، ج 1، کتاب الحجة، باب الفرق بین الرسول و النبیّ و المحدَّث) . [3]