کارهای پیرامون کتاب کافی

کتاب کافی از دوره های نخست مورد توجه عالمان بوده است و بدین جهت کارهای بسیاری پیرامون آن انجام گرفته است. در اینجا به برخی از مهم ترین آثار تدوین شده دربارۀ کافی اشاره می کنیم:

الف) شروح کافی

(1)

1. شرح اصول کافی : اثر صدرالمتألهین محمد شیرازی (م 1050 ق) که صرفاً بخشی از اصول کافی را شرح کرده. (2)

2. شرح اصول الکافی للمازندرانی: از مولی محمد صالح مازندرانی (م 1081 ق) که صرفاً بخش «اصول» و «روضه» کافی را شرح کرده است. این اثر در 12 جلد با حواشی علّامه شعرانی چاپ شده است.

3. مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول : از علّامه محمدباقر مجلسی (م 1110 ق) که شامل شرح اصول، فروع و روضۀ کافی است و در 26 جلد چاپ شده است. (3)در این شرح مؤلف در ابتدا به اختصار به ارزیابی اسناد هر یک از روایات کافی و سپس به

(1) برخی از شروح دیگر کافی عبارت اند از: 1. جامع الأحادیث و الأقوال، شیخ قاسم بن محمد بن جواد بن الوندی، متوفی بعد از سال 1100 ق. 2. الدر المنظوم من کلام المعصوم، شیخ علی بن محمد بن حسن بن زین الدین شهید ثانی عاملی جبعی، متوفی 1104 ق (مخطوط) . 3. الرواشح السماویة فی شرح الأحادیث الإمامیة، محمد باقر داماد حسینی، متوفی 1040 ق که شرحی است ناتمام. 4. الشافی، شیخ خلیل بن غازی قزوینی، متوفی 1089 ق (مخطوط) . 5. شرح میرزا رفیع الدین محمد نائینی، متوفی 1082 ق. 6. شرح محمد أمین استرآبادی، متوفی 1036 ق. 7. کشف الکافی، محمد بن محمد ملقب به شاه محمد اصطهباناتی شیرازی، از أفاضل أوایل قرن دوازدهم (مخطوط) . 8. هدی العقول فی شرح أحادیث الأصول، محمد بن عبد علی بن محمد بن أحمد بن علی بن عبدالجبار القطیفی، از علمای أوایل قرن سیزدهم (مخطوط) .

(2) از ابتدای اصول کافی تا اولین حدیث باب «انّ الائمه علیهم السلام ولاة أمر اللّه و خزنة علمه» .

(3) محمد تقی خوانساری در روضات الجنات بخشی از شرح کتاب الدعا، کتاب العشرة، کتاب الزکاة و کتاب الخمس و بخشی از کتاب الصلاة مرآة العقول را کار میر محمد حسین خاتون آبادی شاگرد علّامه مجلسی دانسته است (روضات الجنات، ج 2، ص 80) . [1]